جزئیات مطلب

دستور موقت یک اقدام فوری است که خواهان از دادگاه برای توقیف مال یا انجام عمل و یا منع از انجام امری را درخواست می نماید این درخواست ممکن است در زمان قبل از اقامه دعوای اصلی یا همزمان با آن و یا حتی بعد از اقامه دعوای اصلی مطرح شود .برای طرح درخواست باید توجه نمود که خواسته ی اصلی دعوا  با خواسته دستور موقت متفاوت می باشد. همانطور که از اسمش پیداست دستور موقت یک اقدام موقتی بوده و برای اموراتی که دایمی و همیشگی باشند کاربردی ندارد .

مهمترین عناوین این مقاله

• ‍‍‍‍‍‍‍‍‍لزوم سپردن تامین در دستور موقت

• ضمانت اجرای عدم سپردن تامین

• اعتراض به دستور موقت

• هزینه دستور موقت

• اجرای دستور موقت

• مدت اعتبار دستور موقت

• مطالبه ی خسارت دستور موقت

• مرجع صالح برای رسیدگی به دستور موقت

‍‍‍‍‍‍‍‍‍لزوم سپردن تامین در دستور موقت

اصولا تمام اشخاصی که درخواست دستور موقت می کنند باید تامین متناسب بسپارند حتی کسانی که معسر از پرداخت هزینه دادرسی هستندو یا دعوا مستند به سند رسمی باشد دادگاه نمی تواند بدون گرفتن تامین از ذی نفع قرار دستور موقت صادر کند ..هم تعیین میزان تامین با قاضی بوده وهم مهلت سپردن آن، که یک موعد قضایی است در دست قاضی می باشد. و نوع آن می تواند وجه نقد یا مال باشد بنابراین تامین می تواند مال غیر منقول یا ضمانت نامه بانکی باشد.

ضمانت اجرای عدم سپردن تامین

چنانچه خواهان در مهلتی که قاضی تعیین نموده تامین متناسب نسپارد دادگاه بدون اینکه اخطار رفع نقصی صادر کند مستقیما قراررد درخواست دستور موقت را صادر می نماید .

اعتراض به دستور موقت

قبول یا رد دستور موقت مستقلا قابل اعتراض و تجدید نظر و فرجام نیست لکن متقاضی می تواند ضمن تقاضای تجدید نظر به اصل رای نسبت به دستور موقت نیز اعتراض و درخواست رسیدگی نماید واما در مورد فرجام خواهی نه به صورت مستقل و نه توام با دعوای اصلی امکان فرجام خواهی وجود ندارد. قرار دستور موقت، قابل اعتراض ثالث است البته به شرطی که به حقوق شخص ثالث خللی وارد شده باشد ولی قراردستور موقت قابل اعاده دادرسی نمی باشد.  

هزینه دستور موقت

درخواست صدور دستور موقت مستلزم هزینه دادرسی معادل دعاوی غیر مالی است .

 اجرای دستور موقت

اصولا اجرای دستورموقت مستلزم تایید رئیس حوزه قضایی می باشد ولی استثنائا در مورد دعاوی خانواده که موضوع آن حضانت و نگهداری و ملاقات طفل و نفقه زن و محجور می باشد و تعیین تکلیف آنها فوریت دارد برای اجرای دستور موقت نیازی به تایید رئیس حوزه قضایی نمی باشد.

مدت اعتبار دستور موقت

دستور موقت تا صدور رای نهایی دارای اعتبار می باشد و صدور حکم به بی حقی خواهان ، در مرحله بدوی تاثیری در اعتبار دستور موقت نخواهد داشت. مگر آنکه دردادگاه تجدید نظر با اعتراض خوا نده، دستور موقت فسخ گردد. ویا در دعاوی خانواده که موضوع آن حضانت ،نگهداری و ملاقات طفل ونفقه زن و محجورکه تعیین تکلیف آنها فوریت داشته باشد چنانچه دادگاه ظرف شش ماه به اصل دعوا رسیدگی نکند دستور موقت ملغی خواهد شد.

مطالبه ی خسارت دستور موقت

در صورت شکست خواهان ، خوانده یک ماه فرصت دارد برای مطالبه خسارت در دادگاه اقامه دعوا کند تا خسارت او از محل تامین جبران شود .اگر خوانده ظرف یک ماه از اقامه دعوا مطالبه خسارت نکند، به درخواست خواهان تامین او آزاد می شود و دیگر خسارت خوانده از محل تامین قابل جبران نیست و خوانده
برای مطالبه خسارت حاصل از دستور موقت باید دعوای مسولیت مدنی دردادگاه اقامه نماید .

مرجع صالح برای رسیدگی به دستور موقت

چنانچه اصل دعوا در دادگاهی مطرح باشد، مرجع درخواست دستور موقت، همان دادگاه خواهد بود ودر غیر اینصورت مرجع درخواست دادگاهی می باشد که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را دارد. اگرموضوع درخواست دستور موقت، در مقردادگاه دیگری باشد درخواست دستور موقت از همان دادگاه  به عمل خواهد آمد اگرچه صلاحیت محلی رسیدگی به اصل دعوا را نداشته باشد .
مرجع صالح برای رسیدگی به دستور موقت قبل از اقامه دعوا و همزمان با اقامه دعوای اصلی و حتی بعد از اقامه دعوا را باید در دادگاهی که صلاحیت ذاتی رسیدگی به اصل دعوا را دارد مطرح نمود.
در صورتی که درخواست دستور موقت به صورت مستقل(قبل از اقامه دعوای اصلی ویا بعد از آن) مطرح  شده باشد و دادگاه رسیدگی کننده صالح به رسیدگی نباشد، قرار عدم صلاحیت صادر نمی کند بلکه قرار رد درخواست را صادر می نماید .اما هرگاه درخواست دستور موقت حین تقدیم دادخواست مطرح شده باشد و دادگاه خود را صالح به رسیدگی نداند ، قرار عدم صلاحیت صادر می کند و پرونده را به مرجع صالح ارسال می کند.

پرسش از وکیل

1-صدور دستور موقت در چه دعاوی امکان پذیر است؟صدور دستور موقت هم در دعاوی مالی و هم در دعاوی غیر مالی امکان پذیر می باشد.
2-آیا دستور موقت ابلاغ می شود؟ قراردستور مو.قت برای اجرا شدن باید ابلاغ گردد در نتیجه برای ابلاغ شدن نیاز به پاک نویس شدن دارد و نهایتا به صورت دادنامه در می آید.این قرار به جهت اینکه  به صورت دادنامه در می آید مانند سایر آراء دادگاهها توان اثباتی داشته و موضوع دعوای بطلان قرار نمی گیرد .
3-آیا اجرای دستور موقت نیازمند صدور اجرائیه می باشد؟
اجرای دستور موقت مستلزم تائید رئیس حوزه قضایی می باشد بنابراین نیازی به صدور اجرائیه ندارد و مفاد آن نیز به طرف مقابل برای اجرا شدن تحمیل می گردد .

سخن پایانی

دستور موقت در فرایند رسیدگی در دادگاه یکی امر فوری بوده و باید، ویژگی منحصربه فرد این قرار را به دقت مورد توجه قرار داد و برای اقدام کردن باید از وکیل پایه یک دادگستری مشاوره وراهنمایی های لازم اخذ شود چرا که بی توجهی به اهمیت این قرار خسارت های جبران ناپذیری را به دنبال خواهد داشت .بهتراست که از وکیل متخصص در موضوعات خودتون مشاوره اخذ نمایید و گرفتن وکیل در فرایند درخواست صدور دستور موقت یک فرصتی را برای جلوگیری از ورود خسارت فراهم می نماید که گاها  این خسارتها قابل جبران نخواهند بود. گروه وکلای حقوق بشر با توجه به دانش،تجربه و تخصص لازم برای دادن مشاوره و قبول وکالت درکنار شما عزیزان هستند.