جزئیات مطلب

عقد یک قرارداد حقوقی است که بین طرفین آن ایجاد می شود انعقاد عقد بین طرفین آثاری را ایجاد می کندکه مهمترین آن ایجاد تعهد است.

مهمترین عناوین این مقاله

• تعریف عقد

• ارکان عقد

• شرایط صحت عقد

• انواع عقود

تعریف عقد

عقد طبق تعریف قانون مدنی عبارت است از این که یک یا چند نفردر مقابل یک یا چند نفر دیگر تعهد بر امری نمایند و مورد قبول آنها باشد.

ارکان عقد

1. طرفین عقد که می تواند شخص حقیقی یا شخص حقوقی باشد.
2.  موضوع عقد که ممکن است مال یا انجام کاری یا منع از انجام کاری باشد اما در هر حال باید موضوع عقد باید معلوم ومعین و مقدور باشد .
3. رابطه حقوقی بین طرفین عقد ایجاد می کند که با این رابطه حقوقی ایجاد شده متعهد له می تواند متعهد را به انجام تعهد اجبار نماید .

شرایط صحت عقد

1. قصد طرفین و رضای آنها

2. اهلیت طرفین

3. موضوع معین که مورد معامله باشد

4.  مشروعیت جهت معامله

انواع عقود

عقد معین

عقودی که قانون مدنی شرایط و ارکان و آثار آن را بیان نموده است در اصل هرعقدی که در قانون تعریف شده است.مثل عقود اجاره، بیع، هبه، وکالت، مضاربه، وقف، عاریه و ودیعه و...

عقد نامعین

عقدنامعین یا قرارداد خصوصی عقودی هستند که احکام و شرایط آنها در قانون بیان نشده است و طرفین باید با توافق، آثار عقدو تعهدات ناشی از آن را تعیین کنند. قرارداد توزیع انحصاری کالا

عقد لازم

در قراردادها اصل برلزوم عقود است چرا که طرفین نمی توانند با اراده ی یک جانبه عقد را منحل کنند.عقد لازم اصولا با فوت یکی از طرفین منحل نمی شود وکماکان پا برجاست مگردر موارد استثنایی مانند عقد اجاره که به مدت عمر موجرمنعقد شده باشدویا اینکه شرط شده باشد که فقط خود مستاجر استفاده نمایدکه با فوت وی عقد منحل می گردد .

عقود جایز

عقدجایز اصولا قابل فسخ است وهر یک از طرفین هروقت بخواهدآن را برهم بزند.مگر اینکه حق فسخ درآن ساقط شده باشد.

عقود جایز اذنی

عقود جایز عقدی است که یک طرف می تواند آن را به هم بزند اما اذنی بودن به این خاطر است که انعقاد این عقود با اذن و اراده شخص اذن دهنده است .مانند مضاربه ،ودیعه ، عاریه ،وکالت و اداره شرکت

عقود جایز غیراذنی

عقود جایزی که با اراده یک طرف قابل فسخ است ولی نیازی به اذن کسی ندارد چرا که حق مالکیت ایجاد می کند در این عقود مانند هبه، وعده ی نکاح ، جعاله، حبس مطلق و وصیت تملیکی

تبدیل عقد جایز به لازم

اسقاط حق فسخ در عقود جایز آن را به عقد لازم تبدیل نمی کند بلکه صرفا آن را غیر قابل فسخ می کند.
غیر قابل فسخ نمودن عقد جایز به دو صورت امکان پذیرد.

•   اسقاط حق فسخ ضمن عقد جایز یا عقد لازم دیگری
•   عقد جایز را ضمن عقد لازم دیگری منعقد کنند

عقد خیاری

عقودی که طرفین توافق می کنند که در آن شرط خیار قرار دهند و این شامل عقودی که به لحاظ قانونی خیار دارند نمی شود به اصطلاح اصولا هرعقد لازمی می تواند وصف عقد خیاری پیدا کند مگرعقودی که درج خیار شرط درآنها ممنوع است. عقد نکاح و وقف و عقد ضمانت با اثر ضم ذمه به ذمه هیچ گاه نمی توانند، مشمول عنوان عقد خیاری شوند.

عقد تملیکی

  عقدی که اثر اصلی آن تملیک است و به نوعی سبب انتقال مالکیت عین و یا منفعت و یا حتی ایجاد حق انتفاع در مال برای دیگری می باشد در عقود تملیکی همیشه مالکیت به ایجاب و قبول ایجاد نمی شودو انتقال مالکیت علاوه بر انعقادعقد، منوط به تعیین مصداق مال مورد معامله است.                                                                    

عقد عهدی

عقدی که اثر اصلی آن ایجاد، اسقاط یا انتقال یک حق دینی یا تعهد است مانند حواله، کفالت، جعاله، ضمان ،قولنامه و عاریه ،ودیعه، قرارداد پیمانکاری و...

عقد منجز

عقدی که به محض انعقاد، اثراصلی خودرا به جا می گذارد.

عقد معلق

عقدی که اثر  آن بر حسب انشا ،موقوف به تحقق معلق علیه است و باید توجه داشت که معلق علیه باید محتمل الوقوع باشد.

عقد مطلق

عقدی که برای انعقاد آن هیچ شرطی نباشد.

عقد مشروط

عقدی که برای انعقاد آن حتما باید شرطی گذاشته شود.

 عقد معوض

عقدی که طرفین معامله باید عوض یا تعهدی را در مقابل هم تعیین کنند. مقاطعه کاری یا همان پیمان کاری

عقد رایگان

عقدی که یک طرف بدون داشتن هیچ توقعی از طرف مقابل تعهدات خود را در مقابل طرف دیگر به صورت رایگان ایفاء می کند. در عقود رایگان شخصیت طرف قرارداد، علت عمده عقد است .مانند عاریه ،ودیعه ،وصیت و حبس،وقف ، صلح بلا عوض، وصیت تملیکی ،کفالت و رهن

عقد رضایی

عقدی که برای انعقاد آن ایجاب و قبول(رضایت) طرفین کفایت می کند. عقود بی نام همه رضایی محسوب می شوند.عقد بیع اصولا رضایی است.

عقد تشریفاتی

عقودی که انعقاد آن باید طبق تشریفاتی که در قانون تعیین شده، باشد مانند فروش اموال توقیفی از طریق مزایده ،طلاق و..

عقد عینی

عقودی که علاوه بر رضایت طرفین (ایجاب و قبول ) نیاز به قبض مورد معامله دارد و بدون قبض مال عقدی منعقد نشده و اثر عقد بر آن بار نخواهد شد.مانند عقود رهن، وقف، بیع صرف، عقد حبس، هبه

عقد موجل

عقدی که بنا بر توافق طرفین برای اجرای تعهدات ناشی از آن، مدت زمان مشخصی درنظر گرفته شده باشد. 

عقد الحاقی

در عقد الحاقی همه شرایط توسط یک طرف  عقد تعیین شده و طرف مقابل فقط می تواند یا آن را قبول و یا رد نماید و دیگر در محتویات عقد نمی تواند تغییری ایجاد کند .

عقدمذاکره ای

در عقد مذاکره ای طرفین می توانند با هم مذاکره و یا به اصطلاح چانه زنی نمایند به نوعی طرفین با همدیگر گفتگوگوی آزاد دارند.

عقود احتمالی ( شانسی)

اصولا عقود احتمالی به دلیل غرری بودن بی اعتبارند مگر در موارد خاص معتبر می باشد مثل عقد بیمه، عقد گرو بندی برای دوانیدن حیوانات سواری، تیر اندازی و شمشیرزنی

گروه وکلای حقوق بشر با وکلای صاحب دانش و تجربه در گرایش های مختلف حقوقی؛ امکان مشاوره ی تخصصی را فراهم نموده است جهت هماهنگی و اخذ مشاوره از وکیل پایه یک دادگستری متخصص در موضوع شما، می توانید از طریق ‍‍پلتفرم های  ذیل در ارتباط باشید.

              برای برقراری ارتباط آیکون مربوطه را کلیک نمایید.

پرسش از وکیل

1-در عقد رایگانی مثل هبه آیا می توان شرط عوض قرار داد؟
هبه با اینکه عقد رایگان است ولی می توان بر آن شرط عوض قرار داد اما شرط عوض قراردادن آن را جزء عقود معوض قرار نمی دهد .
2-در عقود عینی تلف شدن مال قبل از قبض کردن آن توسط طرف مقابل قرارداد چه تاثیری روی عقد دارد؟
از آنجا که درعقد عینی علاوه بر ایجاب و قبول تکمیل شدن قرارداد نیاز به قبض مال مورد معامله دارد بنابر این قرارداد کامل نبوده و نمی توان آثار عقد را بر آن بار نمود.
3- حق حبس در چه عقودی وجود دارد؟حق حبس در عقود معوض قابل اعمال است چرا که درحق حبس یک طرف ازحق خود استفاده می کند و منتظر می ماند تا طرف مقابل به تعهد خود عمل نماید. در غیر اینصورت درعقود رایگان که طرف مقابل تعهدی ندارد حق حبس کاربردی نخواهد داشت.

سخن پایانی

در این مقاله عقد، انواع و شرایط آن مورد بحث قرار گرفت از آنجا که ریشه همه اختلافات عدم رعایت شرایط عقود منعقد شده بین طرفین عقد است در صورت مواجه شدن با هر مشکلی در عقود و قرارداد ها می توانید از مشاوره تخصصی گروه وکلای حقوق بشر بهرمند شوید.گروه وکلای حقوق بشر در راستای ارائه خدمات تخصصی در موضوعات حقوقی و کیفری از وکلای پایه یک دادگستری که دارای دانش و تخصص لازم در موضوعات مختلف می باشد بهره می گیرد .
وکیل در موضوعات حقوقی - وکیل در امور ثبتی- وکیل در وصول مطالبات چک سفته - وکیل ملکی - وکیل خرید فروش اجاره مشارکت - وکیل تصرف عدوانی - وکیل معامله به قصد فرار از دین - وکیل تبانی برای بردن مال غیر - وکیل در ثبت ملک غیر