مجازات تکمیلی با تشخیص قاضی و برای تکمیل مجازات اصلی تعیین می شود،فقط در مورد اشخاص حقیقی قابلیت اعمال دارد و در جرایم موجب حد ،قصاص و جرایم تعزیری ( با هر نوع و میزان مجازاتی) قابل اعمال است لذا تنها در جرایمی که در آن امکان اعمال مجازات تکمیلی وجود ندارد جرایمی است که صرفا موجب پرداخت دیه یا ارش باشد و مجازات های تبعی، به صورت خود به خود و به تبع مجازات اصلی به مجرم تحمیل می گردد.
مهمترین عناوین این مقاله
- انواع مجازات ها در قانون مجازات اسلامی
- مجازات تکمیلی
- انواع مجازات تکمیلی
- مدت مجازات تکمیلی
- عدم رعایت دستور دادگاه در مدت اجرای مجازات تکمیلی
- لغو یا کاهش مدت مجازات تکمیلی
- مجازات تبعی
- جرایم دارای مجازات تبعی
- مدت مجازات تبعی
- محرومیت های اجتماعی
- تفاوت مجازات تکمیلی و تبعی
مجازات های قانون مجازات اسلامی
حدود
حد، مجازاتی است که موجب، نوع، میزان و کیفیت اجرای آن در شرع مقدس، تعیین شده است
قصاص
مجازات اصلی جنایات عمدی بر نفس، اعضای بدن و منافع آن است.
دیات
دیه، اعم از مقدر و غیرمقدر، مالی است که در شرع مقدس، برای ایراد جنایت غیرعمدی بر نفس، اعضاء و منافع و یا جنایت عمدی، در مواردی که به هر جهتی قصاص ندارد، به موجب قانون مقرر می شود.
تعزیزات
تعزیر، مجازاتی است که به موجب قانون در موارد ارتکاب محرمات شرعی یا نقض مقررات حکومتی، تعیین و اعمال می گردد.
مجازات تکمیلی
دادگاه می تواند فردی را که به حد ،قصاص یا مجازات تعزیری محکوم شده است به یک یا چند مجازات تکمیلی محکوم نماید .مجازات تکمیلی در مورد تمامی جرایم تعزیری ( صرف نظر از درجه آنها و اعم از اینکه دارای مجازات حبس یا مجازات دیگر باشد و اعم از اینکه عمدی یا غیر عمدی باشد قابل اعمال است .
مجازات تکمیلی جنبه اختیاری دارد و در حکم دادگاه قید می شود.
در صورتی که مجازات اصلی با تکمیلی از یک نوع باشند فقط مجازات اصلی اعمال می شود.
انواع مجازات تکمیلی
- اقامت اجباری مرتکب جرم در محل معین
- منع مرتکب از اقامت در محل معین
- منع از اشتغال به حرفه، شغل یا کار معین
- انفصال مرتکب جرم از خدمات دولتی و عمومی
- منع مرتکب جرم از رانندگی با وسایل نقلیه موتوری و یا تصدی وسایل موتوری
- منع از داشتن دسته چک و یا اصدار اسناد تجارتی
جهت مشاوره کلیک نمایید
مدت مجازات تکمیلی
مدت مجازات تکمیلی بیش از دو سال نیست مگر در مواردی که قانون به نحو دیگری مقرر نماید .
مجازات تکمیلی قابل تعلیق است؟
مجازات های تکمیلی همچون مجازات اصلی تعزیری قابل تعویق و تعلیق است.
عدم رعایت دستور دادگاه در مدت اجرای مجازات تکمیلی
چنانچه محکوم در این مدت دستورات دادگاه را رعایت ننماید ،دادگاه صادر کننده حکم به پیشنهاد قاضی اجرای احکام برای بار اول مدت مجازات تکمیلی مندرج در حکم تا یک سوم افزایش می دهد و در صورت تکرار ،بقیه مدت محکومیت را به حبس یا جزای نقدی درجه هفت یا هشت تبدیل می کند .
لغو یا کاهش مدت مجزات تکمیلی
بعد از گذشتن نیمی از مدت مجازات تکمیلی ،دادگاه می تواند با پیشنهاد قاضی اجرای حکم در صورت اطمینان به عدم تکرار جرم و اصلاح مجرم ،نسبت به لغو یا کاهش مدت زمان مجازات تکمیلی اقدام کند.
مجازات تبعی
در یکسری از جرایم عمدی دادگاه علاوه بر مجازات اصلی حکم به مجازات تبعی می دهد که این نوع از مجازات اجباری بوده و نیاز به قید در حکم دادگاه نمی باشد.محکوم در مجازات تبعی پس از اجرای مجازات اصلی یا شمول مروز زمان در مدت زمان مقرر از حقوق اجتماعی محروم می شود.
مجازات تبعی به طور اتوماتیک و بدون اعمال نظر قاضی بر مرتکب بار می شود و اجباری بوده و در حکم دادگاه قید نمی شود .
جرایم دارای مجازات تبعی
- سلب حیات اعم از اینکه مجازات سلب حیات از باب (قصاص یا حد یا تعزیر)باشد
- حبس ابد ( اعم از حدی یا تعزیری)
- محکومیت به قطع عضو مانند مجازات سرقت حدی در مرحله اول و دوم
- محکومیت به قصاص عضو
- میزان دیه نصف یا کمتر از نصف دیه مجنی علیه باشد مدت مجازات تبعی دو سال
- میزان دیه بیش از نصف دیه مجنی علیه باشد میزان مجازات تبعی سه سال است
مدت مجازات تبعی
- در جرایم مختلف متفاوت است بنابراین
- در جرایم سلب حیات و حبس ابد 7 سال از تاریخ توقف اجرای حکم اصلی است
- در قطع عضو و قصاص عضو با بیش از نصف دیه مجنی علیه و نفی بلد و حبس تعزیری تا درجه 4 ،سه سال است.
- در شلاق حدی و قصاص عضو با نصف دیه و یا کمتر از نصف دیه و حبس تعزیری درجه 5 ،دو سال است
مجازات تبعی در چه جرایمی اعمال میشود؟
مجازت های تبعی فقط در جرایم عمدی که حبس تعزیری درجه 5-1 اعمال می شوند و در جرایم غیر عمدی امکان اعمال آنها وجود ندارد همچنین در مجازاتی که حبس های تعزیری درجه8-6 دارند و در سایر جرایم به غیر از حبس تعزیری 5-1 عمدی قابل اعمال نخواهد بود .
محرومیت های اجتماعی
در صورت محکومیت به مجازات تبعی ،محکوم از حقوق اجتماعی مطرح در ماده26 محروم خواهد بود .
تفاوت مجازات تکمیلی و تبعی
مجازات تکمیلی اختیاری بوده و مجازات تبعی اجباری است مجازات تکمیلی در حکم دادگاه قید می شود ولی مجازات تبعی در دادنامه قید نمی گردد مجازات تکمیلی تا دو سال است ولی مجازات تبعی حسب مورد دو ،سه و هفت سال می باشد.مجازات تکمیلی در تمامی جرایم با هر درجه و هر نوع به غیر از دیه قابل اعمال است ولی مجازات تبعی فقط در جرایم عمدی که مجازات آن حبس تعزیری تا درجه 5 است را شامل می شود. .
جهت مشاوره کلیک نمایید
پرسش از وکیل
1- دادگاه در چه جرایمی نمی تواند محکوم علیه را به مجازات تکمیلی محکوم نماید ؟
مجازات تکمیلی در جرایم موجب حد ،قصاص و جرایم تعزیری با هرنوع و با هر میزان مجازات قابل اعمال است تنها در جرایمی که صرفا پرداخت دیه یا ارش است در آن امکان مجازات تکمیلی وجود ندارد.
2-لغو یا کاهش مدت زمان مجازات تکمیلی از اختیارات چه مقامی می باشد ؟
بعد از گذشتن نیمی از مدت مجازات تکمیلی ،دادگاه می تواند با پیشنهاد قاضی اجرای حکم در صورت اطمینان به عدم تکرار جرم و اصلاح مجرم ،نسبت به لغو یا کاهش مدت زمان مجازات تکمیلی اقدام کند.
3-مدت مجازات تبعی از کی شروع می شود ؟
محکومیت قطعی کیفری در جرایم عمدی پس از اجرای حکم یا شمول مرور زمان ، در مدت مقرر در ماده 25 قانون مجازات اسلامی، محکوم را از حقوق اجتماعی به عنوان مجازات تبعی محروم می کند.
سخن پایانی
در این مقاله سعی بر آن داشتیم که مجازات های تکمیلی و تبعی را با تمام خصوصیاتی که دارند به بیان شیوا ارائه نماییم .در صورت مواجه شدن با چنین مجازات هایی حتما باید از وکیل پایه یک و وکیل متخصص در موضوع کیفری مشاوره تخصصی اخذ نمائید.گروه وکلای حقوق بشر با همکاران مجرب وکیل داگستری آماده ارائه خدمات مشاوره حقوقی و قبول وکالت در حوزه های حقوقی و کیفری می باشد در صورت تمایل با ما در تماس باشید.