طرفین هر اختلافی علی القاعده می توانند اختلاف خود را با سازش پایان دهند. سازش می تواند با دخالت دادگاه و یا بدون آن باشد. سازش یکی از راه های حل اختلاف است که بدون  صرف کوچک ترین هزینه ای از طرفین دعوا، حل و فصل اختلاف  می شود. دین اسلام و فقه شیعه به سازش میان مسلمانان اشارات فراوانی داشته است.  پیامبر اسلام احادیث مختلفی در فضائل سازش بیان کرده است به عنوان مثال :  اِنَّ أَفضَلَ الصّدَقَةِ اِصلاحُ ذاتِ البَینِ. اصلاح و سازش میان مسلمانان برای انسان بالاترین صدقه و احسان به شمار می‌آید.
 ماده  186 قانون آیین دادرسی مدنی در مورد درخواست سازش اشاره ای کرده است. این ماده بیان می کند:  هرکس می‌تواند در مورد هر ادعایی از دادگاه نخستین به طور کتبی درخواست نماید که طرف او را برای سازش دعوت کند. درخواست سازش، سازش پیش از اقامه دعوا نیز خوانده می شود.
طرفین می توانند حسب مورد با توجه به اقتضائات ماده 186 درخواست سازش را از دادگاه نخستین کتبا ارائه نمایند. اگر چه درخواست سازش در صلاحیت دادگاه نخستین است  اما می توان به موجب ماده 187 دادگاه محل اقامت خوانده را صالح دانست.

مهم ترین عناوین این مقاله

• شرایط درخواست سازش از دادگاه
• صلح و سازش در شورا حل اختلاف
• صلح و سازش در دعاوی حقوقی
• درخواست سازش از دادگاه
• سازش نامه خارج از دادگاه
• سازش نزد مامورین رسمی
• سازش بدون حضور مامور
• آیا می توان در مرحله دیوان عالی کشور درخواست تنظیم صورت مجلس صلح و سازش نمود؟

                                                          جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را  کلیک نمایید

شرایط درخواست سازش از دادگاه

درخواست سازش برای تاثیر گذاری باید حائز شرایط قانونی باشد. این شرایط به شرح ذیل هستند:
1)    درخواست سازش باید کتبی باشد و چون پیش از اقامه دعوا بوده، باید توسط مقام ارجاع کننده به شعبه ای ارجاع شود
2)    بر روی برگ دادخواست نوشته شده  و در دفتر ثبت دادخواست های دفتر کل ثبت شود.
3)    درخواست  سازش به دلالت ماده 187 قانون آیین دادرسی مدنی باید در دو نسخه تنظیم شود. هزینه آن برابر هزینه دادرسی دعاوی غیر مالی است.
چنانچه در مرحله  سازش در دادگاه  به وکیل نیاز دارید، می توانید جهت ارتباط با وکیل دادگستری با شماره های موجود در متن مقاله تماس حاصل فرمائید.

صلح و سازش در شورا حل اختلاف

ماده 8 قانون شوراهای حل اختلاف و تبصره این ماده به صلاحیت صلح و سازش در شورای حل اختلاف اشاره دارد.
شورای حل اختلاف نیز با تراضی طرفین در کلیه ی امور مدنی و حقوقی کلیه ی جرایم قابل گذشت و نیز جنبه خصوصی  جرایم غیر قابل گذشت برای صلح و سازش  اقدام می نماید. البته چنانچه اقدام به صلح و سازش با درخواست یکی از طرفین صورت پذیرد و طرف دیگر تا پایان جلسه اول، عدم تمایل خود را برای رسیدگی در شورا اعلام نماید، شورا درخواست را بایگانی و طرفین را به مرجع صالح راهنمایی می نماید.

صلح و سازش در دعاوی حقوقی

پس از اقامه دعوا معمولا با تشویق دادگاه و همکاری وکلا، طرفین گاهی به سازش میرسند. به موجب ماده 178 آیین دادرسی مدنی در هر مرحله از دادرسی مدنی، طرفین می توانند دعوای خود را به طریق سازش خاتمه دهند. 
هر گاه اصحاب دعوی متعدد باشند هر کدام از آنها می توانند جدا از سایرین با طرف خود سازش نمایند. 
سازش پس از اقامه دعوی ممکن است در دادگاه یا خارج از دادگاه واقع شود. البته در صورتی که اقداماتی در جهت دستیابی به سازش انجام گردید و سازش حاصل نشد، دادگاه باید به دعوی مطروحه و اختلاف طرفین رسیدگی و رای صادر نماید.

درخواست سازش از دادگاه

پس از اقامه ی دعوا،  طرفین ممکن است در دادگاه سازش نمایند. این سازش ممکن است  در هر مرحله  از مراحل دادرسی  اعم از نخستین یا تجدیدنظر و در هر مقطعی انجام شود. البته از یک سو چون موضوع ، خاتمه دادن به دعوا از طریق سازش است، باید پذیرفت که این امر تا پیش از صدور رای قاطع امکان پذیر است. چون پس از صدور رای ، طرفین با محکوم به آن رو به رو می باشند.
 سازش در این هنگام یا باید در دفتر اسناد رسمی باشد و یا در صورت تشکیل پرونده اجرایی در همین محدوده نزد مامور اجرا به عمل آید.
 هر گاه سازش در دادگاه واقع شود، موضوع سازش و شرایط آن به ترتیب که واقع شده در صورت مجلس نوشته می شود و حسب مورد به امضای دادرس یا دادرسان و طرفین می رسد. 
مطابق ماده 184 قانون آیین دادرسی مدنی، پس از آن دادگاه ختم رسیدگی را به سازش اعلام و اقدام به صدور گزارش اصلاحی می نماید.
 در گزارش اصلاحی، مفاد صورت جلسه سازش نوشته می شود و شماری از دادگاه ها در آن قرار سقوط دعوا را صادر و اعلام می نمایند.

سازش نامه خارج از دادگاه

سازش، پس از اقامه دعوا نه تنها ممکن است در دادگاه واقع شود ، بلکه در خارج از دادگاه نیز امکان پذیر است. سازش خارج از دادگاه ممکن است توسط مامورین رسمی مصرح در قانون تنظیم شود و یا بدون حضور چنین مامورانی باشد. در ادامه به هر دو حالت می پردازیم:

سازش نزد مامورین رسمی

الف(  سازش در حین اقرار
سازش ممکن است خارج از دادگاه اما در حین اجرای قرار واقع شود. برای مثال در حین اجرای قرار تحقیق محلی، سازش رخ دهد. در این صورت مطابق تبصره ماده 182 قانون آیین دادرسی مدنی، هر گاه سازش نامه توسط قاضی مجری قرار تنظیم شود ، در حکم سازش به عمل آمده در دادگاه است.
ب ( سازش در دفتر اسناد رسمی
اصحاب دعوی می توانند نسبت به دعوایی که بین آنها در دادگاه مطرح است، در دفتر اسناد رسمی حاضر شده و از سر دفتر بخواهد بین آنها سازش نامه تنظیم کند. در این صورت سازش نامه به دادگاهی که دعوا در آن مطرح است، تقدیم می شود و دادگاه ختم موضوع را به سازشی که در دفتر اسناد رسمی تنظیم شده اعلام و گزارش اصلاحی  صادر می نماید. 

سازش بدون حضور مامور

سازش به موجب سند عادی
طرفین پس از اقامه دعوا،  خارج از دادگاه، در غیر مورد مزبور نیز ممکن است سازش نموده و سازش نامه تنظیم نمایند. در این صورت باید در دادگاه حاضر شده و  به صحت آن اقرار نمایند. بعد از اقرار، صورت جلسه به تنظیم دادرس می رسد و دادگاه گزارش اصلاحی صادر می کند.
سازش به وسیله داور
به موجب ماده 483 قانون آیین دادرسی مدنی با لحاظ ماده 488 همان قانون، هر گاه داوران اختیار صلح داشته باشند، صلح نامه ای که به امضای داوران رسیده باید ظرف بیست روز اجرا شود 

آیا می توان در مرحله دیوان عالی کشور درخواست تنظیم صورت مجلس صلح و سازش نمود؟

هرگاه نسبت به رایی که در دعوایی صادر شده، درخواست فرجام شده و پرونده در دیوان عالی کشور مطرح باشد و طرفین پس از آن مصمم به سازش گردند، نمی توانند  از این مرجع درخواست نمایند که سازش واقع شده را صورت مجلس نمایند، زیرا در مواد 182 و 184 قانون آیین دادرسی این تکلیف برای دادگاه، یعنی مرجعی که رسیدگی ماهیتی می نماید، پیش بینی شده است. در این صورت می توان پذیرفت که با توجه به ملاک ماده 494 قانون آیین دادرسی مدنی  به تقاضای طرفین دیوان عالی کشور پرونده را برای تنظیم صورت مجلس سازش به دادگاه صادرکننده رای فرجام خواسته می فرستند.
گروه وکلای حقوق بشر
حل و فصل اختلافات یکی از مسالمت آمیز ترین روش های حل اختلاف است. وکلا نیز از صلح و سازش و حل و فصل اختلافات استقبال می کنند.
 چنانچه در این مرحله به وکیل و مشاوره حقوقی نیاز دارید به معروفترین وکیل دادگستری در گروه وکلای حقوق بشر مراجعه کنید. 
 بیشترین دعاوی در حال حاضر به امور ملکی و اسناد تجاری مربوط می شود. اگر برای سازش یا پیگیری دعوا به مشاوره حقوقی نیاز داید با وکیل در وصول مطالبات چک و سفته و وکیل ملکی، خرید و فروش، اجاره و مشارکت به شماره های زیر تماس بگیرید

                                                          جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را  کلیک نمایید