افراد نابالغ مطلقا و افراد زیر 18 سال تمام شمسی در برخی موارد مسئولیت کامل کیفری ندارند و به مجازاتی که در قانون برای جرم ارتکابی پیش بینی شده محکوم نمی شوند اما در مورد آنها اقدامات تامینی و تربیتی اعمال می شود.
مقصود از طفل فردی است که به بلوغ نرسیده است. دختر زیر 9 سال و پسر زیر 15 سال طفل محسوب می شوند و مقصود از نوجوان فرد بالغی است که به 18 سال تمام شمسی نرسیده است.
برای اعمال اقدامات تامینی و تربیتی در جرایم تعزیری معیار بر اساس سن شمسی است ولی در جرایم حدی و قصاص معیار سن قمری است.
اقدامات تامینی و تربیتی دختر و پسر فقط در یک مورد با هم تفاوت دارند و آن زمانی است که اولا جرم ارتکابی حدی یا موجب قصاص باشد، ثانیا سن مرتکب بین 9 تا 15 سال قمری باشد.
بنابراین در سایر موارد یعنی در تمامی جرایم تعزیری و هم چنین جرایم موجب حد یا قصاص که سن مرتکب کمتر از 9 سال قمری یا بیش از 15 سال قمری است، اقدامات تامینی و تربیتی که در مورد دختر و پسر اعمال می شود، یکسان است.
مهم ترین عناوین این مقاله
- انواع اقدامات تامینی و تربیتی در قانون مجازات
- تسلیم به اشخاص حقیقی یا حقوقی چه شروطی دارد؟
- والدین در چه مواردی صلاحیت ندارد؟
- آیا دادگاه می تواند در حکم به اقدامات تامینی و تربیتی و نگهداری در کانون اصلاح و تربیت تجدید نظر کند؟
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید.
انواع اقدامات تامینی و تربیتی در قانون مجازات
اقدامات تامینی و تربیتی در مورد اطفال و نوجوانان حسب مورد در جرایم تعزیری و حدود و قصاص متفاوت است.
در جرایم تعزیری اعم از اینکه دختر یا پسر باشد:
ارتکاب جرم درجه یک تا هشت توسط فرد زیر 9 سال: مرتکب از هر گونه مجازات یا اقدامات تامینی و تربیتی معاف می شود.
ارتکاب جرم درجه یک تا هشت توسط فرد 9 تا 12 سال: یکی از اقدامات تسلیم به والدین، تسلیم به اشخاص حقیقی یا حقوقی و یا نصیحت توسط قاضی اعمال می شود.
ارتکاب جرم توسط فرد 12 تا 15 سال به دو بخش تقسیم می شود:
ارتکاب جرم درجه یک تا پنج: نگهداری در کانون اصلاح و تربیت از سه ما تا یک سال
ارتکاب جرم درجه شش تا هشت: تسلیم به والدین، تسلیم به اشخاص حقیقی یا حقوقی دیگر، نصیحت توسط قاضی و یا اخذ تعهد کتبی محقق می شود.
ارتکاب جرم درجه یک تا هشت توسط شخص 15 تا 18 سال که به 5 دسته تقسیم می شود:
در صورت ارتکاب جرم درجه یک تا سه : نگهداری در کانون اصلاح و تربیت از دو سال تا پنج سال
در صورت ارتکاب جرم درجه چهار: نگهداری در کانون اصلاح و تربیت از یک سال تا سه سال
در صورت ارتکاب جرم درجه پنج: نگهداری در کانون اصلاح و تربیت از سه ما تا یک سال یا پرداخت جزای نقدی از ده میلیون ریال تا چهل میلیون ریال یا انجام 180 تا 720 ساعت خدمات عمومی رایگان
در صورت ارتکاب جرم درجه شش: پرداخت جزای نقدی از یک میلیون ریال تا ده میلیون ریال یا انجام 60 تا 180 ساعت خدمات عمومی رایگان
در صورت ارتکاب جرم درجه هفت و هشت: پرداخت جزای نقدی تا یک میلیون ریال
در جرایم حدی یا قصاص جنسیت در نوع اعمال اقامات تامینی و تربیتی موثر است
در جرایم حد یا قصاص اگر مرتکب دختر باشد:
- زیر 9 سال قمری: تسلیم به والدین، تسلیم به اشخاص حقیقی یا حقوقی دیگر، نصیحت به وسیله قاضی
- 9 سال تا 18 سال قمری: اصل بر این است که به مجازات جرم ارتکابی محکوم می شود مگر اینکه ماهیت جرم انجام شده و یا حرمت آن را درک نکنند و یا در رشد و کمال عقل آنان شبهه وجود داشته باشد که در این صورت به اقدامات تامینی و تربیتی محکوم می شوند.
در جرایم حد یا قصاص که مرتکب پسر باشد:
- زیر 12 سال قمری: تسلیم به والدین، تسلیم به اشخاص حقیقی یا حقوقی دیگر، نصیحت به وسیله قاضی
- 12 سال تا 15 سال قمری: اخطار و تذکر و یا اخذ تعهد کتبی به عدم تکرار جرم، نگهداری در کانون اصلاح و تربیت از سه ماع تا یک سال
- 15 سال تا 18 سال قمری: اصل بر این است که به مجازات جرم ارتکابی محکوم می شود مگر اینکه ماهیت جرم انجام شده و یا حرمت آن را درک نکنند و یا در رشد و کمال عقل آنان شبهه وجود داشته باشد که در این صورت به اقدامات تامینی و تربیتی محکوم می شود.
همان طور که مطالعه کردید مشخص است در جرایم موجب حد و قصاص حداقل سنی برای اعمال اقدامات تامینی و تربیتی وجود ندارد و مرتکب هر سنی که داشته باشد، اقدامات تامینی و تربیتی درباره ی وی اعمال می شود ولی در تعزیرات فقط زمانی اقدامات تامینی و تربیتی اعمال می شود که مرتکب حداقل 9 سال تمام شمسی داشته باشد و اگر مرتکب زیر 9 سال تمام شمسی داشته باشد، هیچ اقدام تامینی و تربیتی درباره ی وی اعمال نمی شود.
تسلیم به اشخاص حقیقی یا حقوقی چه شروطی دارد؟
تسلیم به اشخاص حقیقی یا حقوقی دیگر غیر از والدین منوط به وجود 3 شرط است:
- تشخیص دادگاه مبنی بر اینکه این اقدام به مصلحت طفل است
- عدم صلاحیت یا عدم دسترسی به والدین ، اولیا یا سرپرست قانونی طفل یا نوجوان
- قبول شخص حقیقی یا حقوقی که دادگاه قصد سپردن طفل یا نوجوان به وی را دارد.
والدین در چه مواردی صلاحیت ندارد؟
مصادیق عدم صلاحیت والدین بر طبق ماده 1173 قانون مدنی عبارتند از :
- اعتیاد زیان آور به الکل، مواد مخدر و قمار
- اشتهار به فساد اخلاقی و فحشا
- ابتلا به بیماری های روانی با تشخیص پزشکی قانونی
- سو استفاده از طفل یا اجبار او به ورود در مشاغل ضد اخلاقی مانند فساد و فحشا، تکدی گری و قاچاق
- تکرار ضرب و جرح خارج از حد متعارف
آیا دادگاه می تواند در حکم به اقدامات تامیتی و تربیتی و نگهداری در کانون اصلاح و تربیت تجدید نظر کند؟
در موردی که دادگاه حکم به اقدامات تامینی و تربیتی مقرر در ماده 88 قانون مجازات می دهد، هر چند بار که مصلحت طفل یا نوجوان اقتضا کند می تواند در تصمیم خود تجدید نظر کند.
اما در موردی که دادگاه حکم به نگهداری در کانون اصلاح و تربیت می دهد، فقط یکبار می تواند در تصمیم خود تجدید نظر کند که آن هم به شرطی که حداقل یک پنجم از مدت نگهداری در کانون اصلاح و تربیت گذشته باشد. در این صورت دادگاه می تواند مدت نگهداری را تا یک سوم کاهش دهد.
مثلا اگر فردی به 30 ماه نگهداری در کانون اصلاح و تربیت محکوم شده است دادگاه می تواند بعد از گذشت یک پنجم مدت نگهداری یعنی شش ماه، مدت نگهداری را حداکثر تا یک سوم یعنی ده ماه کاهش دهد. البته در این مورد دادگاه می تواند نگهداری در کانون اصلاح و تربیت را به تسلیم طفل یا نوجوان به ولی یا سرپرست قانونی او تبدیل کند.
آشنایی با برترین گروه حقوقی
گروه وکلای حقوق بشر با داشتن چندین شعب و مجموعه یکی از برترین و موفق ترین موسسه های حقوقی هستند. این موسسه با به کارگیری و استفاده از وکلای مجرب، اساتید دانشگاه و کارشناسان حقوقی، سالهاست که با سابقه درخشان در راستای احقاق حق موکلین و دفاع از حقوق و منافع آنها گام بر میدارد.
این موسسه با داشتن گروه های تخصصی از وکیل حقوقی، کیفری،تجاری، اداری، جرایم اینترنتی یکی از به روز ترین موسسات تخصصی محسوب می شود و تمام مسائل و موضوعات حقوقی را پوشش می دهند.
خدمات این مجموعه محدود به این موارد نیست و در خصوص تنظیم، فسخ و ابطال قرارداد ها نیز فعالیت تخصصی دارند. جهت اخذ مشاوره با تلفن گویای موسسه تماس گرفته تا در کمتر از ده دقیقه به وکیل آنلاین وصل شوید و مشاوره رایگان تخصصی دربافت کنید.
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید.