در صورتی که برای پرونده حقوقی یا کیفری خود در صدد طرح دعوا باشید، باید هزینه ای تحت عنوان هزینه دادرسی پرداخت کنید. معیار میزان مبلغ هزینه دادرسی با توجه به نوع دعوا و ارزش خواسته متغیر و متفاوت است.
در صورتی که هزینه دادرسی شما بیش از توانایی مالی شما باشد و امکان پرداخت نداشته باشید، می توانید با تقدیم دادخواست اعسار، تقاضای خود را به سمع و نظر قاضی برسانید.
قابل ذکر است، اثبات اعسار از هزینه دادرسی نیازمند رعایت تشریفات قانونی و اثبات شرایط قانونی در دادگاه است.
مطابق ماده 508 قانون مدنی، برای هر دعوا باید معافیت از هزینه دادرسی به صورت جداگانه تحصیل شود. بدین معنا که از اعسار در یک پرونده نمی توان در سایر پرونده ها استفاده کرد.
به عنوان مثال اگر وکیل خانواده، طلاق، مهریه یا نفقه اعسار شما در دعوای طلاق را اثبات کند، نمی توانید از این حکم اعسار در دعوای ملکی استفاده کنید.
مهم ترین عناوین این مقاله
- قانون اعسار از هزینه دادرسی
- عدم حضور در جلسه اعسار
- مزایا اثبات اعسار از هزینه دادرسی
- شرایط شهود دعوای اعسار از هزینه دادرسی
- نمونه رای اعسار از هزینه دادرسی
قانون اعسار از هزینه دادرسی
در صورتی که شما به عنوان شاکی یا خواهان پرونده، توانایی پرداخت هزینه دادرسی نداشته باشید، با اثبات این امر در دادگاه از پرداخت هزینه دادرسی معاف می شوید. در این صورت مطابق تعریف قانونی، شما معسر شناخته می شوید.
حال سوال اینجاست که تعریف قانونی معسر چیست؟
ماده 504 قانون آیین دادرسی مدنی به تعریف معسر پرداخته است. این ماده بیان داشته است: معسر از هزینه دادرسی کسی است که به واسطه عدم کفایت دارایی یا عدم دسترسی به مال خود بهطور موقت قادر به تأدیه آن نیست.
عدم کفایت دارایی به این معناست که در حال حاضر اموال شما کفاف پرداخت هزینه دادرسی را نمی دهد. لذا مالی وجود ندارد که از محل فروش این اموال هزینه دادرسی وصول شود
اما عدم دسترسی به اموال به این معناست که اموالی وجود دارد، اما امکان دسترسی به آنها ممکن نیست. مثلا: ملکی دارید ، اما در دست مستاجر قرار دارد.
در صورتی که برای ملک خود به وکیل در امورثبتی، اداری و تجاری نیاز دارید با گروه وکلای حقوق بشر تماس بگیرید تا به وکیل متخصص وصل شده و در کمتر از ده دقیقه مشاوره تخصصی رایگان دریافت کنید.
مطابق قانون آیین دادرسی مدنی، در صورتی که معسر، پیروز پرونده باشد و محکوم له را دریافت کند، به دلیل خروج از حالت اعسار، هزینه دادرسی از ایشان دریافت می شود.
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید
عدم حضور در جلسه اعسار از هزینه دادرسی
در صورتی که در جلسه اعسار از هزینه دادرسی حاضر نشوید و شهود خود را ارائه ندهید، احتمالا دادخواست شما رد خواهد شد.
در صورتی که امکان حضور در جلسه ندارید دو راه حل پیش روی شماست:
1- با اعطای وکالت به وکیل، پیگیری پرونده و حضور در جلسات را به ایشان بسپارید
2- ارسال لایحه دفاعیه
در هر دو حالت شما می توانید از خدمات گروه وکلای حقوق بشر استفاده کنید. شما می توانید حسب مورد با انتخاب یکی از بهترین وکلای گروه وکلای حقوق بشر، پرونده خود را به ایشان بسپارید یا از مشاوره حقوقی گروه وکلای حقوق بشر برای تنظیم لایحه بهره مند شوید.
مزایا اثبات اعسار از هزینه دادرسی
در صورتی که واجد شرایط باشید و با حکم دادگاه معسر شناخته شوید، از مزایا قانونی بهره مند هستید. اما دو سوال اساسی وجود دارد:
1- این مزایا قانونی چه مواردی هستند؟
2- آیا منفعت و امتیاز اعسار از هزینه دادرسی ثابت و همیشگی خواهد بود؟
در پاسخ به سوال اول، ماده 513 بیان می کند:
پس از اثبات اعسار، معسر میتواند از مزایای زیر استفاده نماید:
1. معافیت موقت از تأدیه تمام یا قسمتی از هزینه دادرسی در مورد دعوایی که برای معافیت از هزینه آن ادعای اعسار شدهاست.
2. حق داشتن وکیل معاضدتی و معافیت موقت از پرداخت حق الوکاله .
داشتن وکیل معاضدتی اجباری نیست و در صورت تمایل، معسر می تواند از این حق قانونی خود استفاده کند.
وکیل خوب با ارائه دفاعیه مناسب می تواند شما را به خواسته قانونی خود برساند. برای داشتن وکیل اعسار از هزینه دادرسی با شعب و دفاتر گروه وکلای حقوق بشر، تماس بگیرید و از وکیل متخصص مشاوره دریافت کنید.
در پاسخ به سوال دوم، باید به ماده 514 مراجعه کنیم. این ماده بیان می دارد:
هرگاه معسر به تأدیه تمام یا قسمتی از هزینه دادرسی متمکن گردد، ملزم به تأدیه آن خواهد بود. همچنین اگر با درآمدهای خود بتواند تمام یا قسمتی از هزینه دادرسی را بپردازد، دادگاه با درنظر گرفتن مبلغ هزینه دادرسی و میزان درآمد وی و هزینههای ضروری زندگی مقدار و مدت پرداخت هزینه دادرسی را تعیین خواهد کرد.
شرایط شهود دعوای اعسار از هزینه دادرسی
یکی از مدارکی که برای اثبات اعسار از هزینه دادرسی باید به دادگاه ارائه بدید، استشهادیه از شهود می باشد. شهود معرفی شده باید شرایط قانونی خاصی داشته باشند.
درصورتی که دلیل اعسار شهادت شهود باشد، باید :
• شهادت کتبی حداقل دونفر از اشخاصی که از وضعیت مالی و زندگانی او مطلع میباشند به دادخواست ضمیمه شود.
• در شهادت نامه، مشخصات و شغل و وسیله امرار معاش مدعی اعسار و عدم تمکن مالی او برای تأدیه هزینه دادرسی با تعیین مبلغ آن باید تصریح شده باشد.
• شهود منشأ اطلاعات و مشخصات کامل و اقامتگاه خود را بهطور روشن ذکر نمایند.
نمونه رای اعسار از هزینه دادرسی
در خصوص دعوی آقای ص. الف. بطرفیت آقای م. ص.ز. با وکالت خانم پ. ج. بخواسته صدور حکم اعسار از هزینه دادرسی در مرحله تجدیدنظرخواهی نظر به محتویات پرونده،و ادای شهادت شهود،و اوضاع و احوال قضیه دادگاه دعوی مطروحه را نسبت به سه چهارم از هزینه دادرسی صحیح و ثابت تشخیص و مستنداًبه مواد 198،197،504،505قانون آیین دادرسی حکم بر اعسارخواهان نسبت به پرداخت سه چهارم از هزینه دادرسی و حکم به رد دعوی نسبت به یک چهارم دیگر آن صادر و اعلام مینماید،رای صادره حضوری و ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظردر محاکم تجدیدنظر استان تهران میباشد
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید