افترا یکی از جرایم قابل گذشت قانون مجازت اسلامی است. افترا یعنی نسب دروغ یا تهمت به دیگری. 
افترا هم مانند جرم توهین به دلیل حساسیت قانون گذار برای جلوگیری از هتک حیثیت  و آبروی افراد جرم انگاری شده است. به عنوان مثال اگر شما به کسی نسبت دزدی بدهید، بدون آنکه دلیل قانونی داشته باشید، افترا محقق شده است.  ماده 697 بیان می دارد: هر کس به وسیله اوراق چاپی یا خطی یا به وسیله درج در روزنامه و جرائد یا نطق در مجامع یا به هر وسیله دیگر به کسی امری را‌ صریحاً نسبت دهد یا آن‌ها را منتشر نماید که مطابق قانون آن امر جرم محسوب می ‌شود و نتواند صحت آن اسناد را ثابت نماید جز در مواردی که‌ موجب حد است به جزای نقدی درجه شش محکوم خواهد شد.  در این مقاله به بررسی زوایا مختلق جرم افترا می پردازیم. 

مهم ترین عناوین این مقاله

• انواع جرم افترا 
• جرم افترا در چه شرایطی محقق می شود؟
• نمونه رای در خصوص تحقق جرم افترا
• طرح شکایت علیه دیگران باعث تحقق افترا می شود؟

                                                      جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را  کلیک نمایید

انواع جرم افترا 

جرم افترا در قانون به دو دسته تقسیم می شود. 1- افترا قولی 2- افترا عملی
در این بخش به توضیح، شرایط و مجازات این دو اشاره می کنیم.
1-    افترا قولی:  اگر کسی به هر طریقی مثل بیان لفظی، رسانه، پیامک، نامه و... جرمی را به دیگری نسبت بدهد، ولی نتواند اسناد مثبت این ادعا را ارائه بدهد، افترا قولی مرتکب شده است. 
ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی: هر کس به وسیله اوراق چاپی یا خطی یا به وسیله درج در روزنامه و جرائد یا نطق در مجامع یا به هر وسیله دیگر به کسی امری را صریحاً نسبت دهد یا آنها را منتشر نماید که مطابق قانون آن امر جرم محسوب میشود و نتواند صحت آن اسناد را ثابت نماید جز در مواردی که موجب حد است به جزای نقدی درجه شش محکوم خواهد شد.
2-افترا عملی: چنانچه شخصی آلات ، ادوات یا وسایل جرم را در منزل، ماشین و... دیگران جاسازی کند به نحوی که وجود آن آلات و وسایل تعقیب فرد را در پی داشته باشد افترا عملی رخ داده است.
 ماده ۶۹۹ قانون مجازات اسلامی: هر کس عالماً عامداً به قصد متهم نمودن دیگری آلات و ادوات جرم یا اشیایی را که یافت شدن آن در تصرف یک نفر موجب اتهام او‌ می‌گردد، بدون اطلاع آن شخص در منزل یا محل کسب یا جیب یا اشیایی که متعلق به او است بگذارد یا مخفی کند یا به نحوی متعلق به او قلمداد نماید ‌و در اثر این عمل، شخص مزبور تعقیب گردد، پس از صدور قرار منع تعقیب و یا اعلام برائت قطعی آن شخص، مرتکب به حبس از شش ماه تا سه سال ‌و یا تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم می‌شود.

جرم افترا در چه شرایطی محقق می شود؟

برای اثبات جرم افترا مطابق نص صریح قانون 3 ویژگی ملا ک است. 
1-    جرمی را به دیگری نسبت بدهید: برای محقق شدن افترا باید جرمی به کسی نسبت داده شود. به عنوان مثال اگر شما پرخاشگری، بداخلاقی یا دروغ گو بودن را به دیگری نسبت بدهید افترا محسوب نمی شود.چرا که این موارد جرم نیستند.        
2-    در انتساب این جرم صراحت کلام داشته باشید: صراحت کلام در افترا یعنی شما قصد و نیت خود را به طور شفاف و مشخص بیان کنید. سخنان مبهم، با کنایه و از سر مزاح و شوخی به دلیل عدم صراحت و قصد جدی در انتساب جرم، افترا محسوب نمی شود. 
3-    از اثبات این ادها و ارائه ادله عاجز باشید: چنانچه شخص مفتری(افترا زننده) نتواند ادعای خود را با ادله قانونی ثابت نماید جرم افترا محقق می شود و از جانب طرف مقابل قابل پیگیری کیفری خواهد بود.

نمونه رای در خصوص تحقق جرم افترا

در خصوص اتهام آقایان 1- غ. ج.، آزاد با قرار قبولی کفالت، 2- م. ج.، آزاد با قرار قبولی کفالت، هردو دایر بر افترا نسبت به آقای ک.خ. از طریق انتساب افعال مجرمانه ای همچون اعتیاد و اخذ رشوه، با عنایت به شکایت شاکی، اظهارات شهود تعرفه شده، صورتجلسه مواجهه حضوری فیمایبن طرفین در دادسرای حوزه قضایی ر.، دفاعیات غیرموثر و انکار بلا وجه متهمین و مفاد کیفرخواست تنظیمی به شماره 230 مورخه 1393/05/26 صادره از سوی دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان ر.، انتساب بزه های معنونه به متهمین ازنظر این مرجع محرز و ثابت تشخیص و دادگاه مستنداً به ماده 697 قانون مجازات اسلامی( کتاب تعزیرات) مصوب 1375/03/02 و ماده 19 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392/02/01، هریک از متهمین فوق را به تحمل سه ماه و یک روز (3ماه و 1 روز ) حبس تعزیری محکوم می‌نماید. رأی صادره حضوری محسوب و ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان تهران می‌باشد.

طرح شکایت علیه دیگران باعث تحقق افترا می شود؟

دادگاه مرجع تظلم خواهی  و اجرای عدالت است. چنانچه کسی در جهت پیگیری حقوق خود طرح شکایتی داشته باشد، اما نتواند در مراجع قضایی ادعای خود را ثابت کند، به دلیل عدم سو نیت  مجرمانه در طرح دعوی، جرم افترا محقق نمی شود. در ادامه به یکی از آرای شعبه 23 دادگاه تجدید نظر اشاره می کنیم که رای دادگاه بدوی در خصوص جرم افترا را نقض کرده است و به حق افراد در خصوص مراجعه به دادگستری و اجرای عدالت اشاره کرده است. 
درباره تجدیدنظرخواهی خانم خ.ز. به وکالت از آقایان 1- ی. ب. 2-الف. ب. فرزندان م. و نسبت به آن قسمت از دادنامه شماره 400723-93 مورخ 1393/08/20 در پرونده کلاسه 200511 -93 شعبه 104 دادگاه عمومی شهرستان بهارستان که به‌موجب آن تجدیدنظرخواهان‌ها به اتهام افترا و نسبت دادن بزه سرقت گردنبند و اثاث البیت به شاکی (آقای ص. م. با وکالت آقای م. ف. ) هر یک از تجدیدنظرخواهان ها به پرداخت چهار میلیون ریال جزای نقدی با احتساب ایام بازداشت قبلی محکوم شده‌اند نظر به اینکه تجدیدنظرخواهان‌ها موضوع سرقت را به مراجع قضائی و انتظامی اعلام و درصدد رفع تظلم و مطالبه حقوق خود برآمده‌اند لذا اقدام مذکور دارای وصف و جنبه کیفری نیست و تحت تعقیب قرار دادن شکات که نتوانسته‌اند در محاکم قضائی ادعای خود را اثبات نمایند نه‌تنها موجب دور و تسلسل می‌گردد بلکه از موانع اجرای عدالت و مراجعه اشخاص ذی‌حق به دستگاه قضائی خواهد بود به‌ویژه اینکه احراز سوءنیت مجرمانه شکات در مانحن فیه ممکن نیست و ظاهر قضیه دلالت بر آن دارد که تجدیدنظرخواهان‌ها بدون سوءنیت مجرمانه مبادرت به طرح دعوی نموده‌اند بنا به‌مراتب اعتراض آنان وارد است و مستنداً به اصل 37 قانون اساسی و بند یک از شق ب ماده 257 قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری ضمن نقض این قسمت از دادنامه تجدیدنظرخواسته حکم بر برائت تجدیدنظر خواهان‌ها صادر می نماید. 

دفاع وکیل در جرم افترا
چنانچه در مقام شاکی یا متهم پرونده افترا هستید به دلیل مجازات سنگین و هم چنین شرایط سخت اثبات این جرم، توصیه می کنیم حتما از یک وکیل  پایه یک دادگستری استفاده بکنید. گروه وکلای حقوق بشر با بهره مندی از معروفترین وکیل دادگستری در هر مرحله از این پرونده در کنار شما خواهند بود.لذا شما عزیزان می توانید سوالات و مشکلات خود را با وکیل متخصص در میان بگذارید.
 چنانچه  در خصوص اسناد بهادار مانند چک یا سفته درگیر افترا یا تهمت هستید، می توانید از  وکیل در وصول مطالبات چک و سفته گروه وکلای حقوق بشر استفاده کنید. جرم افترا محدود به این دسته از پرونده ها نیستند، حتی در امور ملکی نیز شاهد طرح چنین دعاوی هستیم. برای رزرو وقت مشاوره با وکیل ملکی، خرید و فروش ، اجاره و مشارکت با دفتر این مجموعه تماس بگیرید.
در صورت تماس با شعب و دفاتر این مجموعه، کارشناسان حقوقی در کمتر از ده دقیقه پاسخگوی شما خواهند بود. 

                                                      جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را  کلیک نمایید