جزئیات مطلب

معاونت در جرم به این معناست که ممکن است شخصی قصد سرقت از یک محل را داشته باشد اما خودش شخصا این کار را انجام ندهد، بلکه وسایل سرقت را برای دیگری فراهم نماید یا دیگری را تشویق و ترغیب کند، تا او این کار را انجام دهد.
 شاید اینطور به نظر برسد که این شخص در ارتکاب جرم دست نداشته است . مستحق مجازات نیست. اما این تعبیر صحیحی نیست.  او به عنوان معاون در جرم، مجرم است. در ماده ۱۲۶ قانون مجازات اسلامی معاونت در جرم بیان شده است. در ادامه ی مطلب به توضیح دقیق این جرم و مجازات آن می پردازیم.

مهم ترین عناوین این مقاله

• ماده قانونی معاونت در جرم
• شش شرط تحقق معاونت در جرم
• مجازات معاونت در جرم

ماده قانونی معاونت در جرم

طبق ماده 126 قانون مجازات افراد اشخاص زیر معاون در جرم محسوب می شوند:
•    هر کس دیگری را ترغیب، تهدید، تطمیع یا تحریک به ارتکاب جرم کند یا با دسیسه یا فریب یا سو استفاده از قدرت، موجب وقوع جرم گردد.
•    هر کس وسایل ارتکاب جرم را بسازد یا تهیه کند یا طریق ارتکاب جرم را به مرتکب ارائه دهد.
•    هر کس وقوع جرم را تسهیل کند.
درماده فوق مصادیق معاونت در جرم را مشاهده می کنیم. هرکس یکی از اعمال فوق را در مقابل دیگری یا برای او انجام دهد و باعث شود شخصی مرتکب جرمی شود، معاون محسوب می شود و شخص اصلی که انجام دهنده ی عمل مجرمانه است را اصطلاحاً مباشر در جرم می گویند. مجازات معاون در غالب موارد کمتر از مجازات مرتکب اصلی جرم است.

                                                       جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را  کلیک نمایید

شش شرط تحقق معاونت در جرم

در قانون مجازات اسلامی برای تحقق معاونت در جرم یکسری ضوابط و شرایط در نظر گرفته شده است. در صورتی که این شش شرط محقق نشود، معاونت در جرم شکل نمی گیرد. این شش شرط عبارتند از:
رفتار ارتکابی جرم باشد: بنابراین تحریک دیگری به رفتاری که به موجب قانون جرم نیست را نمی توان معاونت در جرم تلقی کرد. مثلا خودکشی جرم نیست.  بنابراین اگر الف، ب را تحریک به خودکشی کند ، حتی در صورت وقوع خودکشی، الف معاون در جرم نیست.
وحدت قصد: به این معنی که معاون و مباشر هر دو قصد ارتکاب جرم را داشته باشند. بنابراین اگر الف از ب تقاضای اسلحه کند و ب با تصور اینکه الف  قصد شکار دارد اسلحه به وی بدهد ولی الف مرتکب قتل شود، ب به دلیل عدم وحدت قصد، معاون در قتل  نیست. 
تقدم(زودتر بودن) یا اقتران( هم زمان بودن) عمل معاون نسبت به مباشر: بنابراین افعالی که بعد از ارتکاب جرم، توسط مباشر انجام شده باشد، مصداق معاونت نیست. مانند اینکه بعد از ارتکاب جرم توسط الف، ب با سو استفاده از قدرت، اجازه  شکایت را به بزه دیده ندهد. به این دلیل که اقدام ب بعد از ارتکاب جرم بوده، معاونت در جرم نیست.
فعل معاونت به اتمام رسیده باشد: به این معنی که فعل معاونت در مرحله شروع باقی نمانده باشد. مثلا اگر کسی شروع به تحریک دیگری کند، ولی موفق به اتمام عمل خود نشود، نمی توان وی را محکوم به مجازات معاونت در جرم کرد. زیرا شروع به معاونت در جرم نیست.
عمل معاون موثر باشد: به این معنی که عمل معاون در وقوع جرم توسط مباشر نقش داشته باشد. مثلا اگر الف، ب را تحریک به ارتکاب جرم کند و ب متوجه تحریک الف نشده و جرم را انجام دهد، معاونت محقق نمی شود.  همچنین اگر الف، وسیله ارتکاب جرمی را در اختیار ب قرار دهد و ب بدون استفاده از آن وسیله مرتکب جرم شود، الف معاون در جرم نیست.
جرم توسط مباشر ارتکاب یابد یا شروع به اجرا شود:  بنابراین اگر الف، ب را تحریک  به قتل کند، ولی ب اقدام به قتل نکند، اقدام الف را می توان معاونت در جرم دانست. اما اگر ب، مرتکب قتل شود یا شروع به قتل کند، الف حسب مورد معاون در قتل یا شروع به قتل است. 

مجازات معاونت در جرم

ماده 127 به تعیین مجازات معاونت در جرم پرداخته است. که بر اساس این ماده، اگر در شرع برای عملی مجازات تعیین شده باشد، همان مجازت اجرا می شود.
•    در جرایمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات یا حبس دائم است، حبس تعزیری درجه دو یا سه
•    در سرقت حدی و قطع عمدی عضو، حبس تعزیری درجه پنج یا شش
•    در جرایمی که مجازات قانونی آنها شلاق حدی است، سی و یک تا هفتاد و چهار ضربه شلاق تعزیری درجه شش
•    در جرایم موجب تعزیر، یک تا دو درجه پایین تر از مجازات ارتکابی
در جرایم تعزیری مجازات معاون از نوع مجازات قانونی جرم ارتکابی است. یعنی اگر مثلا مجازات جرمی حبس باشد، مجازات معاون هم حبس خواهد بود. مگر اینکه مجازات قانونی جرم ارتکابی توسط مباشر یکی از سه جرم زیر باشد که مجازات معاون متفاوت از مباشر خواهد بود:
مصادره اموال:  مجازات معاون جزای نقدی درجه 4 می باشد
 انفصال دائم: مجازات معاون جزای نقدی درجه 6 می باشد
انتشار حکم محکومیت: مجازات معاون جزای نقدی درجه 7 می باشد
وکیل پایه یک دادگستری در گروه وکلای حقوق بشر 
مجازات معاون در جرم همانطور که بالاتر اشاره کردیم، مجازات سنگینی است. این مجازات در صورتی که در امور اقتصادی و یاجرایم علیه اموال باشد سنگین تر نیز می شود. معاونت در جرم در رابطه با اسناد تجاری و ملک و مستغلات  از پر تعداد ترین پرونده های فعلی است. گروه وکلای حقوق بشر با داشتن وکلای متخصص در این زمینه می توانند در کوتاه تریم مدت به صورت رایگان مشاوره تخصصی ارائه دهند. در صورت نیاز به معروفترین وکیل دادگستری در وصول مطالبات چک، سفته، ملکی، خرید و فروش، اجاره، مشارکت می توانید با شماره های زیر تماس بگیرید تا کمتر از ده دقیقه به کارشناسان مجموعه متصل شوید.

                                                  جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را  کلیک نمایید