سرقت حدی در زمره جرایم حدی قرار می گیرد. یعنی مجازات آن ثابت و قابل تغییر و تخفیف نیست. جرایم حدی، جرایمی هستند که نوع و شدت مجازات آنها در شرع مقدس اسلام مشخص و تبیین شده است. سرقت حدی در قانون بدین نحو تعریف شده است: ربودن مخفیانه معادل 4.5 نخود طلای مسکوک متعلق به غیر با هتک حرز، توسط شخص بالغ و عاقل و مختار، در غیر سال قحطی که مرتکب پدر مالباخته نباشد.
برای احراز سرقت حدی باید شرایطی که قانون گذار مد نظر قرار دارد محقق گردد. این شرایط به 14 مورد تقسیم شده است. چنانچه یکی از این شرایط فراهم نباشد، جرم حدی محقق نمی شود و حسب مورد تحت عناوین مجرمانه دیگر قرار می گیرد. سرقت حدی در تعریف، شرایط و مجازات کاملا با سرقت تعزیری متفاوت است.
در صورتی سرقت حدی ثابت شود علاوه بر مجازات کیفری، جبران خسارت و رد مال شامل حال متهم می شود. معمولا اموال مسروقه در سرقت حدی از ارزش بالایی برخوردار هستند لذا چنانچه در گیر مسائل حقوقی رد مال یا خسارت سرقت حدی هستید با وکیل حقوقی گروه وکلای حقوق بشر تماس بگیرید.
مهم ترین عناوین مقاله
- شرایط قانونی سرقت حدی چیست؟
- آشنایی با مفهوم حرز در سرقت حدی
- مجازات سرقت حدی چیست؟
- شرایط تخفیف در سرقت حدی چیست؟
شرایط قانونی سرقت حدی چیست؟
شرایط سرقت حدی در 14 مورد طبقه بندی شده است. این شرایط در ذیل ماده268 قانون مجازات اسلامی بیان شده است. همان طور که پیش تر اشاره کردیم برای تحقق سرقت حدی و به تبع آن اعمال مجازات باید هر 14 شرط در حین سرقت فراهم باشد در غیر این صورت عنوان دیگری بر جرم ارتکابی بار می شود.
1. مال سرقت شده قبل از اثبات سرقت به مالکیت فرد سارق در نیامده باشد.
2. مال سرقت شده از اموال سرقتی یا غصبی نباشد . یعنی اگر مال سرقتی قبلا توسط اشخاص دیگر به سرقت رفته باشد یا مال غصبی هم باشد، مشمول سرقت حدی نمی شود.
3. مال سرقت شده قبل از اثبات جرم سرقت تحت اختیار مالک آن قرار نگیرد.
4. صاحب مال سرقتی قبل از اثبات جرم سرقت حدی، سارق را مورد عفو و بخشش قرار ندهد.
5. صاحب مال سرقت شده اقدام به شکوائیه و ثبت شکایت نزد مراجع قانونی نماید.
6. سرقت حدی در زمان قحطی بوده باشد. قابل ذکر است که فرقی بین قحطی سراسری یا منطقه ای وجود ندارد.
7. مال سرقت شده از اموال دولتی عمومی یا اموال وقفی عام نباشد. فقط سرقت اموال شخصی در قالب سرقت حدی قرار می گیرد.
8. ارزش مال سرقت شده در زمان خروج از حرز و محل نگهداری مالک برابر با ۴.۵ نخود طلای مسکوک باشد.
9. شخصی که مرتکب جرم سرقت حدی می شود پدر یا جد پدری صاحب مال نباشد.
10. هتک حرز و سرقت باید به صورت مخفیانه باشد و اگر این اقدام به صورت علنی انجام شود سرقت حدی نخواهد بود.
11. سرقت حدی زمانی محقق می شود که سارق مال مورد سرقت را از حرز خارج کند. به عبارتی اگر مال در حرز نباشد سرقت حدی رخ نمی دهد. علاوه بر این سارق و خارج کننده حرز باید یک نفر باشد. چنانچه شخص الف درب کمد را باز کند و شخص ب جواهرات را خارج کند، سرقت حدی محقق نشده است. زیرا سارق و خارج کننده حرز دو شخص متفاوت هستند.
12. فرد سارق پس از هتک حرز اقدام به از بین بردن محل نگهداری مال کند. به عنوان مثال شکستن جعبه جواهرات
13. مال سرقت شده در حرز یا مکانی بسته و محفوظ نگهداری شود.
14. مال یا شی سرقت شده شرعاً و قانوناً ارزش مالی و پولی داشته باشد.
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید
آشنایی با مفهوم حرز در سرقت حدی
یکی از موارد 14 گانه ای که برای تحقق سرقت جدی در نظر گرفته شده است، مفهوم حرز است. در قانون در موارد متعددی از مفهوم حرز استفاده شده است. برای احراز سرقت حدی به دلیل مجازات های سنگینی که اعمال می شود توجه و دقت زیاد در بیان معنا و مفهوم کلمات و عبارات قانونی حائز اهمیت است. در قانون ذکر شده که مال باید در حرز باشد. علاوه بر این سارق و خارج کننده حرز یک شخص باشد.
حال این سوال مطرح می شد که حرز به معنای دقیق کلمه به چه معناست؟
در ادامه به مهم ترین نکات مفهوم حرز می پردازیم.
حرز عبارت است از محلی مخفی و پنهان که مال و دارایی خود را در آنجا قرار می دهیم تا از دستبرد و سرقت توسط دیگران محفوظ بماند. نکته ای که در مورد حرز قابل توجه است، معیار عرفی است.
به عبارتی حرز هر مالی با توجه به عرف متفاوت است. مثلا حرز جواهرات، کشو، کمد، گاو صندوق یا جعبه جواهرات است. البته تمام این موارد زمانی شامل مفهوم حرز می شود که از دید دیگران به دور و پنهان باشد. به عنوان مثال اگر جعبه جواهرات روی میز قرار بگیر عنوان سرقت حدی موضوعیت ندارد.
به بیان قانون صرف هتک حرز مال مسروقه برای تحقق سرقت حدی کافی نیست و مال باید از حرز خارج بشود. بنابراین اگر به هر دلیلی مال مسروقه از حرز خارج نشود، سرقت حدی منتفی است.
در آخرین نکته ذکر این مهم ضروری است که هتک حرز و خروج از حرز باید مخفیانه باشد. مخفیانه بدین منظور نیست که هیچ کسی سارق را نبیند، بلکه این طور افاده می شود که خروج مال مسروقه از حرز، به دور از چشم صاحب مال باشد
مجازات سرقت حدی چیست؟
سرقت حدی جز جرایمی است که مجازاتی سخت، سنگین و جبران ناپذیر دارد.ماده 278 قانون مجازات اسلامی در تبیین مجازات سرقت حدی به 4 نوع مجازات اشاره دارد.
حد سرقت در مرتبه اول قطع چهار انگشت دست راست سارق از انتهای آن می باشد. به نحوی که انگشت شست و کف دست سارق باقی بماند.
حد سرقت در مرتبه دوم، قطع پای چپ سارق از پایین برآمدگی می باشد، به نحوی که نصف قدم و مقداری از مسح سر بماند.
حد سرقت در مرتبه سوم ؛ حبس ابد است.
حد سرقت در مرتبه چهارم اعدام است. حتی اگر سرقت در زندان باشد.
شرایط تخفیف در سرقت حدی چیست؟
مجازات ها به 4 دسته حدود، دیات، قصاص و تعزیرات تقسیم می شوند. تخفیف مجازات صرفا در جرایم تعزیزی قابل استفاده است. مجازات حد به این دلیل که شرایط، حدود و نحوه اجرای آنها در شرع مقدس پیش بینی شده است به هیچ وجه قابل تخفیف و تبدیل نیست. لذا تغییر مجازات حدی در زمره اختیارات قاضی قرار ندارد. سرقت حدی هم به عنوان یکی از جرایم حدی از این قاعده مستثنی نیست. لذا مجازات های 4 گانه سرقت حدی به هیچ وجه شامل تخفیف، تبدیل یا تعلیق و تعویق مجازات نمی شوند.
در ماده 114 قانون مجازات اسلامی به تاثیر توبه در جرایم حدی اشاره کرده است. این ماده بیان می دارد، چنانچه سارق قبل از اثبات جرم توبه کند و ندامت و اصلاح سارق برای قاضی محرز شود حد از او ساقط می شود. در صورتی که به دنبال وکیل کیفری هستید با گروه وکلای حقوق بشر در ارتباط باشید.
مشاوره با وکیل حرفه ای و متخصص
گروه وکلای حقوق بشر با جلب اعتماد و اطمینان موکلین به عنوان ارزشمند ترین سرمایه خود آماده ارائه خدمات به شما عزیزان است. چنانچه به عنوان صاحبین مشاغل و کسب و کارها به وکیل تجاری و اداری نیاز داشتید با ما تماس بگیرید.
توصیه می کنیم که اگر کسب و کار اینترنتی دارید حتما برای ارتقای سطح امنیت قانونی شغل خود از وکیل آنلاین، وکیل جرایم اینترنتی و وکیل در تنظیم، فسخ، ابطال قراردادها بهره مند شوید. گروه وکلای حقوق بشر با تشکیل گروهی حرفه ای از بهترین های هر حوزه، یاری رسان شما خواهند بود.
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید