حق العمل کار تاجریست که معاملاتی به نام خود ولی به حساب دیگران انجام می دهد. ماده 357 قانون تجارت حق العمل کار را به شرح زیر تعریف می کند: حق العمل کار کسی است که به اسم خود، ولی به حساب دیگری معاملاتی کرده و در مقابل حق العملی دریافت می دارد. ماده  358 تصریح می دارد جز در مواردی که به موجب قانون استثنا شده مقررات راجع به وکالت در حق العمل کاری نیز رعایت می شود. ولی باید توجه داشت که حق العمل کاری با نمایندگی و وکالت تفاوت زیادی دارد.
قانون تجارت هیچ گونه شرطی برای مبادرت به حق العمل کاری در نظر نگرفته و هر کسی که اهلیت تاجر بودن را دارا باشد می تواند به حق العمل کاری مبادرت نماید. علاوه بر آن هیچ گونه پروانه یا اجازه مخصوصی برای اشتغال به حق العمل کاری لازم نیست. 
حق العمل کار دو تعهد مستقیم دارد یکی در مقابل طرف معامله که مسئول انجام تعهداتی است که تقبل کرده است و دیگر در مقابل امر که باید انجام معامله را به اطلاع او برساند و حاصل معامله را در اختیار او بگذارد

مهم ترین عناوین این مقاله

• وظایف حق العمل کار چیست؟
• حقوق و حق الزحمه حق العمل کار

                                                         جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را  کلیک نمایید

وظایف حق العمل کار چیست؟

انجام دستورات آمر: 
  به طور کلی حق العمل کار موظف است معاملاتی را که آمر به او دستور می دهد انجام دهد. بنابراین در صورت عدم انجام دستورات امر یا تقصیر و اهمال و غفلت در انجام دستورات مزبور حق العمل کار مسئول می باشد.
 انجام معامله به نام خود:
   حق العمل کار گر چه به حساب آمر عمل می کند ولی معامله را باید به نام خود انجام دهد و جز در مواردی که آمر اجازه داده باشد، حق ندارد نام آمر را افشا کند و حتی  در بعضی موارد حق العمل کار به موجب قانون از لحاظ اسرار شغلی باید نام آمر را مکتوم نگاه دارد.
ذی نفع نبودن در معامله:
   حق العمل کار نمی تواند شخصا طرف معامله قرار گیرد زیرا در این صورت ممکن است نفع آمر را ترجیح دهد. به علاوه در صورتی که شخصا طرف معامله قرار گیرد، موضوع حق العمل کاری از بین می رود. ولی اغلب اوقات تجاری که حق العمل کاری می کنند به این ترتیب ممکن است علاوه بر دریافت قیمت، مبلغی نیز به عنوان حق العمل کاری دریافت دارند.

اطلاع آمر :
  طبق ماده 395 قانون تجارت حق العمل کار باید آمر را از جریان اقدامات خود مستحضر داشته و مخصوصا در صورت انجام ماموریت این نکته را به فوریت به او اطلاع دهد.  رعایت این موضوع در حق العمل کاری فوق العاده اهمیت دارد، زیرا قیمت اجناس همیشه ثابت نیست و ممکن است ترقی یا تنزل نماید و در مواردی که جنس ترقی پیدا می کند اگر حق العمل کار فورا معامله را اطلاع نداده باشد به وسوسه خواهد افتاد که معامله را برای خود نگاه دارد و از نفع آن استفاده ببرد. در صورتی که اگر انجام معامله را فورا اطلاع داده باشد دیگر نمی تواند معامله را برای خود نگاه دارد. 
وکالت و امانت :
  حق العمل کار وکیل و امین آمر محسوب می شود و در مواردی که اجناس را به حساب آمر خریداری می کند و نزد خود نگاه می دارد و یا اجناسی را از آمر دریافت می دارد که بعدا بفروش برساند، باید منتهای کوشش و مراقبت را برای حفظ مال التجاره و حفظ حقوق احتمالی آمر به عمل آورد.
بیمه اجناس:
   طبق ماده 360 قانون تجارت ،حق العمل کار مکلف به بیمه کردن اموالی که موضوع معامله است نیست، مگر اینکه آمر دستور داده باشد.  بنابراین حق العمل کار ، مال التجاره را بیمه نکند به او ایرادی وارد نیست ولی اگر بدون دستور آمر مبادرت به بیمه نماید، آیا می تواند حق بیمه را از آمر وصول کند؟ بهتر است در مورد بیمه حق العمل کار قبل از اقدام از آمر دستور صریح بگیرد.

منافع معامله :
    گر چه حق العمل کار معامله را به نام خود می نماید ولی معامله به حساب آمر و کلیه نفع و ضرری که از معامله حاصل می شود، متعلق به آمر است. به این جهت اگر در معاملاتی که می کنند نفع بیشتری حاصل شود، این نفع متعلق به آمر است و نمی تواند آن را به حساب خود منظور کند.
معاملات اعتباری: 
حق العمل کار نمی تواند بدون رضایت آمر معاملات اعتباری و معاملات به نسیه انجام دهد و در صورتی که مبادرت به چنین معاملاتی کند، شخصا مسئول پرداخت مبلغ معامله می باشد اگر چه مبلغ معامله بعدا وصول نشود یا اینکه طرف معامله ورشکست شود.

حقوق و حق الزحمه حق العمل کار

طبق بند 3 ماده 2 قانون تجارت هر قسم عملیات حق العمل کاری تجارتی محسوب می شود. حق العمل کار تاجر بوده و در شغل خود آزادی عمل دارد.  حقوق حق العمل کار را می توان به شرح زیر خلاصه کرد:
حق العمل کار می تواند علاوه بر شغل حق العمل کاری، اشتغال به تجارت دیگری داشته باشد
حق العمل کار می تواند در عین حال برای چند آمر حق العمل کاری کند مگر آنکه قرار دیگری بین طرفین مقرر شود
 حق العمل کار در صورتی که معامله را طبق دستور آمر انجام دهد و تقصیر و یا غفلتی ننموده باشد، مسئول اجرای معامله نیست و در صورتی که نفع و ضرری در معامله حاصل شود یا آنکه طرف معامله وظایف خود را انجام ندهد، حق العمل کار ضامن انجام تعهدات طرف معامله نیست.
 حق العمل کار در مقابل عملی که انجام می دهد، حق مطالبه حق الزحمه دارد و حق الزحمه حق العمل کار، کمیسیون یا حق العمل نامیده می شود.
وکیل آنلاین گروه وکلای حقوق بشر
 تجارت و کسب و کارهای گسترده علاوه و منفعت و سود زیاد داای مشکلات حقوقی و قانونی خاص خود هستند، در صورتی که در امور تجارتی به وکیل نیاز دارید با وکیل تجاری گروه وکلای حقوق بشر تماس بگیرید.
در حال حاضر تجارت نه تنها در قالب سنتی و مرسوم که در شکلی نوین و به صورت مجازی و اینترنتی محقق می شود. لذا داشتن یک قرارداد بی نقص و جامع یکی از ضرورت های کسب و کارهای این حوزه خواهد بود. شما می توانید برای تنظیم قراداد به وکیل در تنظیم، فسخ و ابطال قراردادها مراجعه کنید. علاوه بر مباحث حقوقی، در صورت مواجهه با کلاهبرداری و جرایم مالی در این زمینه با وکیل جرایم اینترنتی، حقوقی، کیفری و اداری گروه وکلای حقوق بشر تماس بگیرید.

     
                                                   جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را  کلیک نمایید