عفو به این معنی است که شخصی که مرتکب جرم شده از تمام یا قسمتی از مجازات معاف شود. عفو به دو نوع عفو خصوصی و عفو عمومی تقسیم می شود. عفو خصوصی یعنی شخصی که محکومیت وی قطعی شده است، مورد عفو قرار گیرد. عفو خصوصی در مورد محکوم یا محکومین معین و خاص اعمال می شد و جنبه عمومی ندارد.
عفو عمومی به این معنی است که قوه قانون گذاری به موجب قانون، مرتکبین برخی از جرایم را از تعقیب و مجازات معاف کند. عفو عمومی در مورد جرم یا جرایم خاص اعمال می شود.
مهم ترین عناوین این مقاله
- تفاوت عفو عمومی و خصوصی
- ماده قانونی عفو خصوصی
- در چه جرایمی نمی توان عفو خصوصی اعمال کرد؟
- در چه مواردی گذشت مدت زمانی خاص برای اعمال عفو لازم است؟
- چه افرادی حق درخواست عفو دارند؟
- عفو عمومی چیست؟
- آیا با اعمال عفو،دیه ساقط می شود؟
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید
تفاوت عفو عمومی و خصوصی
عفو عمومی و خصوصی تفاوت هایی دارند که عبارتند از:
فقط محکومانی که حکم آن ها قطعی شده می توانند مشمول عفو خصوصی قرار گیرند. بنابراین متهمان و کسانی که حکم آن ها قطعی نشده را نمی توان مورد عفو خصوصی قرار داد.
اما عفو عمومی هم شامل محکومان می شود و هم شامل افرادی که متهم هستند. بنابراین در عفو عمومی اگر جرم قبل از تاریخ عفو عمومی ارتکاب یافته باشد، چه تعقیب نشده باشد و چه در حال تعقیب باشد و چه حکم قطعی صادر شده باشد، مشمول عفو عمومی قرار می گیرد.
در عفو عمومی مجازات تبعی از بین می رود. لذا شخصی که جرم وی مشمول عفو عمومی شده است، سابقه کیفری ندارد و دقیقا مانند شخصی است که مرتکب جرمی نشده است و به همین دلیل از نهادهایی که شرط برخورداری از آنها عدم سابقه کیفری موثر است می تواند استفاده کند و هم چنین در صورت ارتکاب جرم جدید، مشمول تکرار جرم نخواهد بود ولی در عفو خصوصی مجازات تبعی از بین نمی رود.
عفو خصوصی جنبه شخصی دارد و فقط شامل شخصی که عفو درباره ی وی صادر شده می شود. ولی عفو عمومی جنبه نوعی دارد و شامل تمامی افراد دخیل در جرم می شود.
ماده قانونی عفو خصوصی
ماده 96 قانون مجازات اسلامی بیان می دارد: عفو یا تخفیف مجازات محکومان، در حدود موازین اسلامی پس از پیشنهاد رئیس قوه قضائیه با مقام رهبری است.
عفو خصوصی الزاما شامل کل مجازات نمی شود بلکه به تصریح ماده ممکن است در مجازات تخفیف داده می شود و فقط بخشی از مجازات مورد عفو قرار گیرد.
حکم ماده فقط شامل جرایم تعزیری است زیرا قصاص و دیه حق الناس بوده و مشمول عفو قرار نمی گیرند و فقط صاحب حق می تواند از آن گذشت کند. در تقلیل مجازات حبس ابد گذشت مدت زمان خاصی شرط نیست و تقلیل مجازات مرتکب در هر زمانی جایز است.
در چه جرایمی نمی توان عفو خصوصی اعمال کرد؟
قاچاقچیان حرفه ای
موارد حق الناسی
سرقت مسلحانه
مصادیق مهم جرایمی از قبیل جاسوسی، قاچاق، سلاح و مهمات، اختلاس، ارتشا و آدم ربایی
در چه مواردی گذشت مدت زمانی خاص برای اعمال عفو لازم است؟
محکومین به اعدام که مجازاتشان با استفاده از عفو به حبس ابد تبدیل شده: در صورت تحمل حداقل ده سال حبس از تاریخ عفو قبلی
محکومین به حبس ابد که حبس آنان به پانزده سال تقلیل یافته: پس از گذشت پنج سال از تاریخ عفو قبلی
محکومین غیر از حبس ابد: در صورت تحمل یک سوم باقی مانده حبس از تاریخ عفو قبلی.
چه افرادی حق درخواست عفو دارند؟
مطابق ماده 6 آیین نامه کمیسیون عفو، تخفیف، و تبدیل مجازات شش نفر می توانند درخواست عفو داشته باشند.
رئیس دادگستری
دادستان
قاضی ناظر زندان
رئیس زندان
محکوم علیه
پدر و مادر و همسر و فرزندان محکوم علیه
عفو عمومی چیست؟
ماده 97 قانون مجازات به عفو عمومی اشاره دارد. به این معنی که قوه قضائیه افرادی که جرم خاصی را انجام داده اند از مجازات معاف کند. عفو عمومی فقط در مورد جرایم تعزیری اعمال می شود. زمانی که رفتار ارتکابی فرد مشمول عفو عمومی قرار گیرد، اگر قبل از صدور حکم قطعی باشد قرار موقوفی تعقیب و اگر در حین اجرای مجازات باشد، قرار موقوفی اجرا صادر می شود.
ماده 97 قانون مجازات بیان می دارد: عفو عمومی که به موجب قانون در جرائم موجب تعزیر اعطاء میشود، تعقیب و دادرسی را موقوف می کند. در صورت صدور حکم محکومیت، اجرای مجازات موقوف و آثار محکومیت نیز زائل میشود.
آیا با اعمال عفو،دیه ساقط می شود؟
ماده 98 بیان می دارد: عفو، همه آثار محکومیت را منتفی می کند لکن تاثیری در پرداخت دیه و جبران خسارت زیاندیده ندارد.
دیه در قالب جبران خسارت مطرح می شود و حتی سقوط مجازات تاثیری در دیه و جبران خسارت ندارد.
مشاوره با وکیل پایه یک دادگستری
عفو یکی از مهم ترین نهادهایی است که در قانون مجازات برای متهمین و مرتکبین بعضی از جرایم در نظر گرفته شده است. در صورتی که با قوانین عفو آشنا نباشید، نمی توانید از مزایای تخفیف و یا سقوط مجازات استفاده کنید. به شما توصیه می کنیم که در یک اقدام شایسته و جهت حفظ حقوق خود با وکیل متخصص گروه وکلای حقوق بشر ارتباط بگیرید.
همچنین شما می توانید برای هر گونه اقدام حقوقی و ملکی با وکیل ملکی در حوزه های خرید و فروش، اجاره و مشارکت مشاوره دریافت کنید. وکیل ملکی گروه وکلای حقوق بشر می تواند در وصول مطالبات چک و سفته به شما راهنمایی هایی لازم را ارئه دهد.
برای ارتباط با معروفترین وکیل دادگستری در گروه وکلای حقوق بشر با شماره دفاتر و شعب مجموعه تماس بگیرید. کارشناسان مجموعه در کوتاه ترین زمان به شما راهنمایی لازم را ارائه می دهند.
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید