دلال کسی است که طرفین معامله را به یک دیگر نزدیک و معرفی نموده و شرایط و خصوصیات معامله را برای  طرفین تشریح کرده و سعی می کند با تطبیق منافع طرفین معامله را جوش دهد و بعضی اوقات در تنظیم سند معامله نیز همکاری می نماید.
ماده 335 قانون تجارت دلال را به شرح زیر تعریف می کند: دلال کسی است که در مقابل اجرت واسطه انجام معاملاتی شده یا برای کسی که می خواهد معاملاتی نماید طرف معامله پیدا می کند. اصولا قرارداد دلالی تابع مقررات راجع به وکالت است.

مهم ترین عناوین این مقاله

• دلالی در ایران قانونی است؟
• وظایف و مسئولیت دلال
• حقوق و اجرت دلال

                                                       جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را  کلیک نمایید. 

دلالی در ایران قانونی است؟

طبق بند 3 ماده 2 قانون تجارت هر قسم عملیات دلالی تجارتی محسوب می شود و دلال تاجر شناخته می شود.  در ایران شغل دلالی آزاد بوده و قانون تجارت نیز که مقرراتی را برای دلالی پیش بینی کرده است هیچ گونه شرطی برای احراز سمت دلالی قائل نشده است. با تغییرات و توسعه ای که در تجارت پیدا شده برای جلوگیری از سو استفاده، قانون مخصوصی برای تصدی به دلالی پیش بینی شد و  دلالی را منوط به داشتن پروانه نموده است. با وجود این مقررات هنوز افرادی هستند که به طور مداوم یا اتفاقی دلالی می کنند و دادگاه ها نیز در این مورد سخت گیری ندارند.

وظایف و مسئولیت دلال

دلال شغلی آزاد است و طبق بند 3 ماده 2 قانون تجارت دلال تاجر شناخته می شود، دلال در شغل خود استقلال دارد و به هیچ وجه سمت نمایندگی یا حق العمل کاری را ندارد. ولی در عمل ممکن است شغل دلالی با نمایندگی یا حق العمل کاری توام شود.
وظایف دلال طبق قانون تجارت به شرح زیر می باشد:
طبق ماده 337 قانون تجارت دلال باید در نهایت صحت و از روی صداقت طرفین معامله را از جزئیات راجع به معامله مطلع سازد ولو اینکه دلالی را فقط برای یکی از طرفین بکند:  دلال در مقابل هر یک از طرفین مسئول تقلب و تقصیرات خود می باشد.  به طوری که ملاحظه می شود وظیفه دلال تشریح جزئیات راجع به معامله می باشد و اگر جزئیات معامله را از روی صحت و  صداقت تشریح نموده دیگر مسئولیتی راجع به خوبی و بدی جنس یا اعتبار طرفین ندارد.
 وظیفه مهم دلال معرفی طرفین معامله به یکدیگر است:
 بنابراین دلال باید هویت طرفین معامله را تصدیق کند و مسئول صحت این معرفی است. ماده 342 قانون تجارت بیان می دارد: هر گاه معامله توسط دلال واقع و نوشتجات و اسنادی راجع به آن معامله بین طرفین توسط او رد و بدل شود  در صورتی که امضاها راجع به اشخاصی باشد که توسط او معامله را کرده اند دلال ضامن صحت و اعتبار امضاهای نوشتجات و اسناد مزبور است.
وظیفه دلال معرفی طرفین معامله به یکدیگر است و چون به وکالت و نمایندگی از طرف اصحاب معامله انجام وظیفه می کند باید در معامله بی طرف باشد و چنانچه دلالی را فقط برای یک طرف انجام دهد یا اینکه از یکی از طرفین اختیارات مخصوصی به او داده شده باشد باید طرف دیگر معامله را از این اختیارالت مطلع سازد.

 دلال نسبت به طرفین معامله امین محسوب می  شود :
 در صورتی که نسبت به شرایط معامله بین آنان اختلاف حاصل شود باید بتواند با بی طرفی شرایط معامله را تشریح کند. به این جهت ماده 340 قانون تجارت مقرر می دارد در موردی که فروش از روی نمونه باشد، دلال باید نمونه مال التجاره را تا موقع ختم معامله نگاه بدارد. مگر اینکه طرفین معامله او را از این قید معاف دارند.

 دلال ضامن اعتبار طرفین معامله و خصوصیات جنس نیست:
 ولی در بعضی موارد که طرفین معامله با یکدیگر آشنایی ندارند ممکن است از دلال بخواهد تعهدات طرف دیگر را نیز ضمانت نماید. ماده 345 قانون تجارت بیان می دارد: هر گاه طرفین معامله یا یکی از آنها به اعتبار تعهد شخص دلال معامله نمود، دلال ضامن است.

مطابق ماده 346 قانون تجارت در صورتی که دلال در نفس معامله منتفع یا سهیم باشد باید به طرفی که این  نکته را نمی داند اطلاع دهد و الا مسئول خسارات وارده خواهد بود.

دلال چون تاجر محسوب می شود مانند کلیه تجار باید دارای دفاتر تجارتی باشد.:
 برای انکه در صورت اختلاف طرفین معامله بتوانند به مدارک دلال مراجعه نمایند قانون دلال را موظف به نگاهداری دفاتر دیگری نموده است.

دلال موظف است دقت کند که معامله ای که انجام می گیرد بر خلاف قوانین و از معاملات ممنوعه نباشد:
 دلال نمی تواند به اعتبار اینکه مسئول خصوصیات جنس مورد معامله نیست واسطه چنین معاملاتی کردد. 

حقوق و اجرت دلال

دلال تاجر محسوب می شود و کلیه معاملات او تابع مقررات حقوق تجارت است. حتی اگر معاملاتی که واسطه انجام آن شود، تجارتی نباشد. دلال می تواند علاوه بر شغل دلالی، تجارت دیگری نیز داشته باشد اغلب دلال ها به حق العمل کاری نیز مبادرت می نمایند. قانون تجارت و قانون راجع به دلالان نیز در چند مورد حق دلال را درباره ی اشتغال به عملیات تجارتی دیگر تصریح  می نماید. که به شرح زیر می توان خلاصه نمود:
دلال می تواند علاوه بر شغل دلالی اشتغال به تجارت دیگری داشته باشد.
دلال می تواند در معاملاتی که واسطه می باشد و عنوان دلال دارد ذی نفع باشد
دلال در خصوص فروش جنس یا درباره ی اعتبار طرفین معامله مسئولیتی ندارد.
دلال حق دارد در مقابل عملی که انجام می دهد مطالبه حق الزحمه نماید.
 ماده 348 قانون تجارت بیان می دارد:  دلال نمی تواند حق دلالی را مطالبه کند مگر در صورتی که معامله به راهنمایی یا وساطت او تمام شده باشد.
  تماس با وکیل پایه یک دادگستری گروه وکلای حقوق بشر
انجام معاملات تجاری علاوه بر پر سود بودن می تواند بسیار پر ریسک و پر مخاطره باشد. این مخاطرات حقوقی و قانونی زمانی گریبان گیر شما خواهند بود که بدون دانش و اطلاعات حقوقی اقدام به انعقاد معاملات نمایید. چنانچه شما در یک اقدام هوشمندانه و به جهت حفظ منافع و سرمایه خود با وکیل متخصص اقدام به مشورت نمائید می توانید معامله ای امن را تجریه کنید. گروه وکلای حقوق بشر با داشتن وکیل چک، سفته، ملکی، خرید و فروش، اجاره و مشارکت آماده  ارائه هر گونه خدمات حقوقی هستند. جهت ارتباط با گروه وکلای حقوق بشر با شماره دفاتر و شعب مجموعه تماس بگیرید.

                                                      جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را  کلیک نمایید.