اعسار در لغت به معنای رنج و سختی است، اما در اصطلاح حقوقی مفهوم عمیقتری دارد. اعسار به وضعیتی اشاره میکند که در آن فرد به دلیل ناتوانی مالی، از پرداخت بدهیها یا هزینههای دادرسی خود عاجز است. این ناتوانی مالی میتواند ناشی از کمبود نقدینگی، عدم دسترسی به اموال یا داراییها، یا از دست دادن شغل و درآمد باشد. اعسار فقط شامل افراد عادی میشود و تجار در صورت ناتوانی در پرداخت بدهیهای خود، ورشکسته محسوب میشوند.
مهم ترین عناوین این مقاله
- چگونه اعسار را اثبات کنیم؟
- انواع اعسار در قانون
- تفاوت های اعسار و ورشکستگی
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید
چگونه اعسار را اثبات کنیم؟
بار اثبات اعسار بر عهده مدعی است. به این معنا که فرد باید با ارائه مدارک و مستندات کافی، ناتوانی مالی خود را به اثبات برساند. مدارک و مستندات لازم برای اثبات اعسار میتواند شامل موارد زیر باشد:
• فیشهای حقوقی: نشاندهنده میزان درآمد فرد
• مدارک مربوط به هزینههای زندگی: مانند اجاره نامه، قبضهای آب و برق، شهریه و سایر هزینهها
• مدارک مربوط به تعهدات مالی: مانند اقساط وام، مهریه و سایر تعهدات
• شهادت شهود: در مواردی که مدارک کافی وجود نداشته باشد، میتوان از شهادت شهود برای اثبات اعسار استفاده کرد.
مدعی اعسار باید دادخواستی به دادگاه ارائه دهد و مدارک و مستندات خود را ضمیمه آن کند. دادگاه پس از بررسی مدارک و مستندات و در صورت نیاز، تحقیقات لازم، در خصوص اعسار یا عدم اعسار فرد تصمیمگیری میکند. اعسار یک راهحل موقتی برای ناتوانی در پرداخت بدهیها است و به معنای بخشش بدهیها نیست. فرد معسر موظف است با تمام توان خود برای پرداخت بدهیهای خود تلاش کند. در صورت اثبات اعسار، دادگاه ممکن است مهلت یا شرایط خاصی برای پرداخت بدهیها به فرد معسر تعیین کند. در برخی موارد، ممکن است اعسار فرد پذیرفته نشود و او مجبور به پرداخت بدهیها و جریمههای مربوطه باشد.
انواع اعسار در قانون
دو نوع اعسار:
• اعسار نسبت به هزینه دادرسی: در این نوع اعسار، فرد مدعی است که به دلیل ناتوانی مالی، توانایی پرداخت هزینههای مربوط به یک دعوای حقوقی، مانند حقالوکاله وکیل، هزینه کارشناسی و سایر هزینههای قانونی را ندارد.
• اعسار نسبت به محکوم به: در این نوع اعسار، فرد مدعی است که به دلیل ناتوانی مالی، توانایی پرداخت بدهیهای خود را که توسط حکم دادگاه قطعی شده است، ندارد.
تفاوت های اعسار و ورشکستگی
اعسار و ورشکستگی دو اصطلاح حقوقی هستند که به وضعیتی اشاره دارند که در آن فرد توانایی پرداخت بدهیهای خود را ندارد. با این حال، تفاوتهای مهمی بین این دو مفهوم وجود دارد که در ادامه به بررسی آنها میپردازیم:
1. شخص:
• ورشکستگی: فقط شامل تجار میشود. به عبارت دیگر، فقط تاجری که به دلیل ناتوانی در پرداخت دیون خود ورشکسته اعلام میشود، ورشکسته محسوب میشود.
• اعسار: شامل غیرتجاران نیز میشود. به این معنا که هر فردی، چه تاجر و چه غیرتاجر، در صورت ناتوانی در پرداخت بدهیهای خود میتواند معسر شناخته شود.
2. اداره اموال:
• ورشکستگی: در ورشکستگی، اداره اموال از تاجر ورشکسته سلب میشود و به مدیر تصفیه واگذار میشود. مدیر تصفیه وظیفه دارد اموال ورشکسته را به نفع طلبکاران بفروشد و دیون آنها را تا حد امکان بپردازد.
• اعسار: در اعسار، معسر از اداره اموال خود منع نمیشود و همچنان میتواند اموال خود را اداره کند. با این حال، ممکن است دادگاه برای حفظ حقوق طلبکاران، برخی محدودیتها برای معسر در نظر بگیرد.
3. اقامه دعوی:
• ورشکستگی: تاجر ورشکسته از اقامه دعوی علیه طلبکاران خود محروم میشود. به این معنا که دیگر نمیتواند در دادگاه علیه طلبکاران خود طرح دعوی کند.
• اعسار: معسر از اقامه دعوی علیه طلبکاران خود محروم نمیشود. به این معنا که میتواند در دادگاه علیه طلبکاران خود طرح دعوی کند و از حقوق خود دفاع کند.
4. نسبیت حکم:
• ورشکستگی: حکم ورشکستگی یک حکم عام است و برای همه طلبکاران، چه کسانی که در دادگاه اقامه دعوی کردهاند و چه نکردهاند، لازمالاجرا است. به عبارت دیگر، حتی اگر طلبکاری در دادگاه علیه تاجر ورشکسته طرح دعوی نکرده باشد، باز هم میتواند از حکم ورشکستگی برای وصول طلب خود استفاده کند.
• اعسار: حکم اعسار یک حکم نسبی است و فقط برای طلبکاری که در دادگاه علیه معسر طرح دعوی کرده است، لازمالاجرا است. به عبارت دیگر، طلبکارانی که در دادگاه علیه معسر طرح دعوی نکردهاند، نمیتوانند از حکم اعسار برای وصول طلب خود استفاده کنند.
تجربه وکیل خوب با گروه وکلای حقوق بشر
گروه وکلای حقوق بشر با بهره مندی از بهترین وکلا و اساتید خبره در امور حقوقی می تواند بهترین گزینه برای دریافت خدمات حقوقی باشد. علاوه بر علم و تخصص بالای وکلای این مجموعه، صداقت و حسن رفتار با موکل یکی از ویژگی های شاخص اعضای این گروه حقوقی است.
این موسسه با داشتن وکیل خانواده، طلاق، مهریه، نفقه، ثبتی، اداری و تجاری در تمامی زمینه ها صاحب نظر و با سابقه هستند.
جهت ارتباط با وکیل و دریافت مشاوره حقوقی با تلفن گویای مجموعه تماس حاصل فرمایید تا در کمترین زمان به کارشناسان و وکیل متخصص وصل شوید
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید