معاملات و قراردادها نقش مهمی در روابط افراد ایفا میکنند. قانونگذار در قانون مدنی، شرایط لازم برای انعقاد صحیح این معاملات را تعیین کرده است. یکی از ارکان اساسی هر معامله، رضایت طرفین است. این رضایت باید آزادانه و بدون اکراه و اجبار باشد. معامله اکراهی معاملهای است که یکی از طرفین تحت فشار و تهدید به انجام آن رضایت میدهد. در این نوع معاملات، رضایت واقعی وجود ندارد و شخص به ناچار تن به معامله میدهد.
اثبات معامله اکراهی دشوار است و نیاز به ارائه دلایل و شواهد کافی دارد. از جمله این دلایل میتوان به شهادت شهود، اقرار طرف مقابل، معاینه محل و غیره اشاره کرد.
مهم ترین عناوین این مقاله
- شرایط معامله اکراهی چیست؟
- آثار حقوقی معامله اکراهی
- اثبات معامله تحت اکراه
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید
شرایط معامله اکراهی چیست؟
همانطور که در ابتدای مقاله اشاره کردیم، معامله تحت اکراه معاملهای است که یکی از طرفین به دلیل اکراه مادی یا معنوی تحت فشار یا ترس و بدون رضایت اقدام به انعقاد معامله می نماید:
قانون مدنی برای تحقق اکراه و تهدید در معامله شرایطی را در نظر گرفته است:
1. اعمال تهدیدآمیز:
• تهدید میتواند کلامی یا عملی باشد.
• تهدید باید از سوی طرف مقابل معامله یا شخص ثالث انجام شود.
2. موثر بودن تهدید:
• تهدید باید به گونهای باشد که شخص را دچار ترس و اضطراب شدید کند و او را وادار به انجام معاملهای کند که برخلاف میل او است.
3. قصد و هدف:
• هدف از تهدید باید وادار کردن فرد به انعقاد عقد و انجام معامله باشد.
4. رابطه سببیت:
• باید رابطه مستقیمی بین تهدید و معامله انجام شده وجود داشته باشد.
5. موضوع تهدید:
• تهدید باید جان، مال یا آبروی فرد یا اعضای و خویشاوندان نزدیک او را هدف قرار دهد.
• ترس و خوف صرف از دیگری و انجام معامله بر اساس آن، اکراه محسوب نمیشود.
6. تناسب با شرایط:
• تهدید باید با توجه به سن، شخصیت، اخلاق، زن یا مرد بودن شخص اکراه شونده، غیرقابل تحمل باشد.
7. عدم اطلاع از عدم قدرت اجرای تهدید:
• شخص اکراه شده نباید از عدم توانایی تهدید کننده در اجرای تهدید خود مطلع باشد.
8. عدم امکان دفع اکراه:
• شخص اکراه شده باید توانایی دفع اکراه و تهدید را بدون مشقت و بدون امضای معامله و انعقاد عقد نداشته باشد.
9. مشروعیت وسیله و هدف:
• وسیله یا هدف اکراه و تهدید باید مشروع باشد.
مشروعیت به معنای آن است که:
• شخص اکراه کننده طبق قانون، حق به کار بردن آن (اکراه و تهدید) را داشته باشد.
• بر اثر اکراه و تهدید، حقی مازاد و زیاده تر از حق قانونی و طبیعی خود کسب نکند.
مثال: طلبکاری که به طور قانونی حق خود را از بدهکار مطالبه میکند و او را به شکایت حقوقی در محاکم دادگستری تهدید میکند، از وسیله و هدفی مشروع استفاده کرده است.
آثار حقوقی معامله اکراهی
در ابتدا برای شناخت آثار معامله اکراهی، باید به اکراه معنوی و اکراه مادی اشاره کنیم. اکراه معنوی به این معناست که تهدید و اکراهی نسبت به جان، مال، آبرو فرد یا خویشاوندان نزدیک او اعمال شود و اکراه مادی به این معناست که از زور و اجبار فیزیکی برای انجام معامله استفاده شود. در اکراه معنوی، معامله غیر نافذ است و طرف مکره میتواند بعد از رفع اکراه، معامله را امضا کند یا آن را فسخ کند اما در اکراه مادی، به دلیل فقدان قصد، معامله از ابتدا باطل است.
قانون مدنی در ماده 203 میگوید: "اکراه، موجب عدم نفوذ معامله است؛ اگرچه از طرف شخص خارجی، غیر از متعاملین واقع شود."
به عبارتی دیگر، معامله تحت اکراه، صحیح است، اما اثر حقوقی ندارد و طرف مکره میتواند بعد از رفع اکراه، با میل و رضایت خود، معامله را امضا کند. اگر طرف مکره بعد از رفع اکراه، معامله را امضا نکند، معامله باطل میشود.
اثبات معامله تحت اکراه
اثبات معامله تحت اکراه دشوار است و نیاز به ارائه دلایل و شواهد کافی دارد. از جمله این دلایل میتوان به شهادت شهود، اقرار طرف مقابل، معاینه محل و غیره اشاره کرد.
اهمیت مشاوره با وکیل پایه یک دادگستری
گروه وکلای حقوق بشر نه تنها در زمینه های کیفری که در تمامی امور حقوقی و قضایی دارای وکلای مجرب و با سابقه می باشد. وکیل در وصول مطالبات چک و سفته، ملکی، خرید و فروش، اجاره و مشارکت بخشی از دپارتمان تخصصی این موسسسه حقوقی است
جهت ارتباط با معروفترین وکیل دادگستری می توانید با شماره های موجود در مقاله تماس حاصل فرمائید کارشناسان ما در کمترین زمان ممکن پاسخگوی شما خواهند بود.
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید