در دنیای معاملات، گاه با پدیدههایی روبرو میشویم که با ظاهر فریبنده خود، باطن متفاوتی را پنهان میکنند. معامله صوری یکی از این پدیدههاست که در آن، طرفین معامله، قصدی جز فریب و دور زدن قانون یا مقاصد خاص خود را دنبال نمیکنند.
معنای لغوی و حقوقی معامله صوری:
• در لغت: صوری به معنای ظاهری و ساختگی است.
• در اصطلاح حقوقی: معامله صوری به معاملهای گفته میشود که در آن، طرفین معامله قصد واقعی برای انتقال مالکیت یا ایجاد تعهدات حقوقی ندارند، بلکه صرفاً برای رسیدن به اهدافی مانند فرار از دین، دریافت وام بانکی یا سایر مقاصد غیرقانونی، ظاهری از یک معامله واقعی را به نمایش میگذارند.
قانون مدنی برای صحت معاملات، شرایطی را در نظر گرفته است که در صورت عدم وجود هر یک از آنها، معامله باطل خواهد بود.
در این مقاله قصد داریم به مفهوم معامله صوری، شرایط و مجازات آن بپردازیم.
مهم ترین عناوین این مقاله
- مجازات معامله صوری چیست؟
- شرایط معامله صوری
- تفاوت معامله صوری و معامله به قصد فرار از دین چیست؟

جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید
مجازات معامله صوری چیست؟
در قسمت قبل به بررسی ماهیت معامله صوری پرداختیم و گفتیم که این نوع معامله، ماهیت واقعی نداشته و صرفاً برای فریب قانون یا رسیدن به مقاصد غیرقانونی انجام میشود. در این بخش قصد داریم به مجازات معامله صوری و حکم سوء استفاده از قولنامه صوری بپردازیم.
قانونگذار برای معامله صوری به طور خاص مجازاتی در نظر نگرفته است. اما از آنجایی که این نوع معامله میتواند به ضرر اشخاص ثالث یا سوء استفاده از مقررات قانونی منجر شود، ممکن است تحت عناوین مجرمانهای مانند کلاهبرداری، جعل یا استفاده از سند مجعول، مشمول مجازات کیفری قرار گیرد.
• مجازات فرار از دین از طریق معامله صوری:
اگر کسی با قصد فرار از دین، اموال خود را در قالب یک معامله صوری به دیگری منتقل کند، مجازات انتقال دهنده حبس تعزیری و جزای نقدی درجه شش (یعنی حبس بیش از 6 ماه تا دو سال و جزای نقدی از 6 میلیون تومان تا 24 میلیون تومان یا جزای نقدی به میزان نصف محکوم به) خواهد بود. مجازات انتقال گیرنده نیز دادن مثل، قیمت یا عین مالی خواهد بود که به او منتقل شده است.
• مجازات معامله صوری برای کلاهبرداری و سایر جرایم:
اگر کسی با قصد فریب یا کلاهبرداری یا ارتکاب سایر جرایم، اقدام به معامله صوری و سوء استفاده از آن کند، مجازات عمل مجرمانه و مجازات معامله صوری (به عنوان بخشی از آن عمل مجرمانه) برای او در نظر گرفته خواهد شد.
حکم جرم سوء استفاده از قولنامه صوری:
سوء استفاده از قولنامه صوری به معنای استفاده از قولنامهای است که در واقع معاملهای در آن انجام نشده و صرفاً برای رسیدن به مقاصد غیرقانونی تنظیم شده است.
این جرم نیز میتواند تحت عناوین مجرمانهای مانند کلاهبرداری، جعل یا استفاده از سند مجعول، مشمول مجازات کیفری قرار گیرد.

شرایط معامله صوری
در بخشهای قبلی، به بررسی ماهیت معامله صوری، مجازات آن و حکم سوء استفاده از قولنامه صوری پرداختیم. در این بخش قصد داریم به شرایط تحقق معامله صوری بپردازیم.
معامله صوری معاملهای ساختگی است که در آن، طرفین معامله قصد واقعی برای انتقال مالکیت یا ایجاد تعهدات حقوقی ندارند.
شرایط تحقق معامله صوری:
• نداشتن قصد انشا: طرفین معامله در هنگام انعقاد قرارداد، قصدی برای ایجاد تعهدات حقوقی و انتقال مالکیت ندارند.
• ساختگی بودن معامله: معامله صرفاً برای رسیدن به مقاصدی مانند دریافت وام بانکی، فرار از دین یا سایر مقاصد غیرقانونی انجام میشود.
• وجود نیت سوء: طرفین معامله با نیت سوء و فریب قصد دارند قانون یا اشخاص ثالث را دور بزنند.
فرض کنید فردی برای دریافت وام بانکی، به دروغ وانمود میکند که قصد خرید ملکی را دارد و با فروشنده یک مبایعهنامه صوری تنظیم میکند. این معامله، به دلیل فقدان قصد انشا و ساختگی بودن، معاملهای صوری محسوب میشود.
تفاوت معامله صوری و معامله به قصد فرار از دین چیست؟
در بخشهای قبلی به بررسی ماهیت معامله صوری، شرایط تحقق و مجازات آن پرداختیم. در این بخش قصد داریم به تفاوت معامله صوری و معامله به قصد فرار از دین بپردازیم.
در این نوع معامله، بدهکار با علم به عدم توانایی پرداخت دین خود، اقدام به انتقال مال خود به دیگری میکند تا از این طریق از پرداخت بدهی خود شانه خالی کند. این عمل جرم محسوب شده و برای مرتکب مجازات حبس و جزای نقدی در نظر گرفته شده است.
معامله صوری به قصد فرار از دین:
اگر معامله به قصد فرار از دین به صورت صوری انجام شود، یعنی طرفین قصد واقعی برای انتقال مالکیت یا ایجاد تعهدات حقوقی نداشته باشند، در این صورت علاوه بر جرم معامله به قصد فرار از دین، معامله صوری نیز باطل و فاقد اثر حقوقی خواهد بود
مشاوره حقوقی با وکیل گروه وکلای حقوق بشر
گروه وکلای حقوق بشر با داشتن سالها تجربه درخشان و بهره مندی از وکیل با سابقه و اساتید دانشگاه می توانند به بهترین شکل شما را در حل مسائل پیچیده حقوقی همراهی کنند.
این موسسه حقوقی با یاری وکیل خانواده، طلاق، مهریه، نفقه به طور تخصصی در پرونده های خانواده ورود کرده و با تضمین تلاش خود، سعی می کنند موفقیت و پیروزی را در پرونده شما کسب نمایند.
علاوه بر دعاوی خانواده، با حضور وکیل در امور ثبتی، اداری و تجاری در این موسسه حقوقی شما می توانید پرونده های خود را به وکیل خوب، با سابقه و حاذق در این زمینه ها بسپارید.

جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید





