قانون مدنی برای صحت و نفوذ معاملات، شروطی را تعیین کرده است. رضایت آزادانه طرفین یکی از ارکان اساسی این معاملات است. اما گاه شرایطی پیش میآید که افراد به ناچار و از روی اضطرار اقدام به معاملهای میکنند که در شرایط عادی آن را انجام نمیدادند. به این نوع معاملات، معاملات اضطراری گفته میشود.
در معامله اضطراری شخص به دلیل ناچاری و درماندگی، معاملهای را انجام میدهد که در شرایط عادی آن را انجام نمیدا و اراده و رضایت شخص در معامله کامل نیست. معامله اضطراری، صحیح است، اما اثر حقوقی آن محدود است.
مثال : شخصی که برای نجات جان فرزند خود، مجبور به فروش خانه خود به قیمتی پایینتر از ارزش واقعی آن میشود.
مهم ترین عناوین این مقاله
- تفاوت معامله اضطراری و معامله اکراهی
- حکم معامله اضطراری چیست؟
- آثار معامله اضطراری
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید
تفاوت معامله اضطراری و معامله اکراهی
در قسمت قبلی به تفاوت معامله اضطراری اشاره کردیم. در این قسمت قصد داریم به بیان تفاوت های معامله اضطراری و اکراهی بپردازیم. گاه شرایطی پیش میآید که افراد به ناچار و از روی ناچاری اقدام به معاملهای میکنند که در شرایط عادی آن را انجام نمیدادند. به این نوع معاملات، معامله اضطراری گفته میشود. اما گاهی ، افراد تحت فشار و تهدید مجبور به انجام معاملهای میشوند که در این حالت، معامله اکراهی نامیده میشود.
در این مقاله به بررسی تفاوت معامله اضطراری و معامله اکراهی میپردازیم:
در معامله اکراهی، عامل بیرونی نقش تعیین کننده ای دارد. شخص تحت فشار و تهدید شخص دیگری مجبور به انجام معامله میشود. قصد و رضایت شخص طرف مقابل معیوب است و حکم معاملاه به دلیل عدم رضایت غیر نافذ خواهد بود. مثال: شخصی که با تهدید چاقو مجبور به فروش خانه خود به قیمتی پایینتر از ارزش واقعی آن میشود.
اما در معامله اضطراری، ویژگی و شرایط شخصی شخص را وادار به انجام معامله می نماید و عوامل بیرونی، نقشی در تصمیم گیری فرد ندارند. به تبع چنین شرایطی حکم معامله اضطرارای صحیح است.
مثال: شخصی که برای نجات جان فرزند خود، مجبور به فروش خانه خود به قیمتی پایینتر از ارزش واقعی آن میشود.
حکم معامله اضطراری چیست؟
همانطور که تا به این قسمت از مقاله اشاره کردیم، گاه شرایطی پیش میآید که افراد به ناچار و از روی ناچاری اقدام به معاملهای میکنند که در شرایط عادی آن را انجام نمیدادند. به این نوع معاملات، معامله اضطراری گفته میشود.
اما سوالی که در اینجا مطرح میشود این است که حکم معامله اضطراری چیست؟
آیا این معاملات باطل هستند یا صحت دارند؟
قانون مدنی در ماده 206 به این سوال پاسخ میدهد:
"اگر کسی در نتیجه اضطرار، اقدام به معامله کند، مکره محسوب نشده و معامله اضطراری، معتبر خواهد بود."
به عبارت دیگر، اگر شخصی به دلیل ناچاری و درماندگی و شرایطی که خود در آن نقش مستقیمی ندارد، مجبور به انجام معاملهای شود، این معامله از نظر حقوقی صحیح است. فقدان فشار خارجی مانند تهدید شخص ثالث و اراده و رضایت معامله کننده مبنای صحت این نوع از معاملات هستند.
آثار معامله اضطراری
شرایطی را در نظر بگیرید که مجبور شده اید برای جان فرزند خود، خانه خود را به مبلغ پایین تری به فروش برسانید. پس از انجام معامله شما با چه پیامد و آثاری رو به رو هستید؟
آثار معامله اضطراری عبارتند از:
• معامله اضطراری، صحیح و نافذ است.
• بر خلاف معامله اکراهی، شخص مضطر نیازی به تنفیذ یا قبول معامله پس از انجام آن ندارد.
• ثبات معاملاتی مانند عقد بیع ایجاب میکند که معاملات اضطراری، حتی بدون تنفیذ یا رضایت مضطر نیز صحیح و معتبر باشند و نیازی به اجازه بعدی وی نباشد.
در برخی موارد، معامله اضطراری بر اثر اکراه واقع میشود. در این صورت، شخص مضطر به دلیل فشار و تهدید از سوی شخص ثالث، مجبور به انجام معامله میشود. اگر ثابت شود که معامله اضطراری بر اثر اکراه واقع شده است، میتوان حکم به عدم نفوذ معامله داد.
ارتباط با وکیل گروه وکلای حقوق بشر
جهت اخذ مشاوره حقوقی با گروه وکلای حقوق بشر می توانید از گروه های تخصصی این موسسه حقوقی بهره مند شوید. گروه وکلای حقوق بشر با داشتن وکیل خوب و با سابقه در کنار اساتید دانشگاه آماده ارائه خدمات حقوقی و مشاوره ای به شما هستند. وکیل خانواده، طلاق، مهریه، نفقه، ثبتی، اداری و تجاری فقط بخشی از گروه و دپارتمان تخصصی این موسسه حقوقی است. شما می توانید با شماره گیری تلفن گویای مجموعه به وکیل مربوطه وصل شوید.
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید