قانونگذار برای حمایت از حقوق زنان و ایجاد عدالت در روابط زناشویی، مواردی را تحت عنوان طلاق از طرف زن پیش‌بینی کرد. زن در صورت اثبات شرایطی خاص، می‌تواند با ارائه دادخواست به دادگاه خانواده، تقاضای طلاق کند و با حکم دادگاه، به زندگی مشترک خود پایان دهد. یکی از مهم‌ترین این شرایط، عسر و حرج زوجه است. عسر و حرج به وضعیتی گفته می‌شود که ادامه زندگی برای زن به لحاظ روحی، جسمی یا اخلاقی غیرقابل تحمل باشد. قانون مدنی مصادیق مختلف عسر و حرج را مشخص کرده است. زن در صورت اثبات یکی از این مصادیق، می‌تواند بدون نیاز به رضایت و موافقت مرد و بدون نیاز به حضور او در محضر، با حکم دادگاه از همسر خود جدا شود.
اثبات عسر و حرج می‌تواند از طریق ارائه مدارک و شواهد به دادگاه صورت گیرد. شهادت شهود، گزارشات پزشکی، فیلم و عکس و سایر مستندات می‌توانند در اثبات عسر و حرج به زن کمک کنند.

مهم ترین عناوین این مقاله

•  بررسی مفهوم عسر و حرج
•  مصادیق عسر و حرج در قانون

                                                     جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را  کلیک نمایید

 بررسی مفهوم عسر و حرج

عسر و حرج زن، مفهومی در قانون مدنی است که به وضعیتی اطلاق می‌شود که ادامه زندگی برای زن به لحاظ روحی، جسمی یا اخلاقی غیرقابل تحمل باشد. قانونگذار، طلاق از طرف زن را به عنوان راه حلی برای رهایی از چنین وضعیتی در نظر گرفته است.
در این قسمت از مقاله، به بررسی عسر و حرج زن و مصادیق آن می‌پردازیم.
عسر و حرج در لغت به معنای سختی، مشقت، شدت و تنگی است. قاعده نفی عسر و حرج، یکی از قواعد فقهی است که بیان می‌کند تکلیفی که موجب سختی و مشقت برای افراد باشد، در دین وجود ندارد. در خصوص طلاق، زن در صورت قرار گرفتن در موقعیت عسر و حرج، می‌تواند تقاضای طلاق دهد و به زندگی مشترک خود پایان دهد.
ماده 1130 قانون مدنی، عسر و حرج را یکی از علل طلاق از طرف زن می‌داند. این ماده بیان می‌کند: "در صورتی که دوام زوجیت، موجب عسر و حرج زوجه باشد، وی می‌تواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضای طلاق کند. چنانچه عسر و حرج مذکور در محکمه ثابت شود، دادگاه می‌تواند زوج را اجبار به طلاق نماید و در صورتی که اجبار میسر نباشد، زوجه به اذن حاکم شرع، طلاق داده می‌شود." اثبات عسر و حرج، بر عهده زن است.

 مصادیق عسر و حرج در قانون

در قانون ایران، طلاق به طور سنتی حق مرد است، اما در شرایطی که زندگی مشترک برای زن به دلیل رفتارها یا شرایط غیرقابل تحمل شوهر، به سختی و مشقت می‌افتد، زن می‌تواند از طریق اثبات عسر و حرج، حق طلاق خود را از دادگاه دریافت کند.
تبصره ماده 1130 قانون مدنی، معنای عسر و حرج را به طور کلی بیان می‌کند: "عسر و حرج موضوع این ماده، عبارت است از به وجود آمدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن مشکل باشد." بر اساس این ماده، هر گونه شرایطی که ادامه زندگی مشترک را دشوار کند، می‌تواند از موارد عسر و حرج محسوب شود. مصادیق عسر و حرج، منحصر به موارد معین و مشخصی نیستند و شامل موارد متعددی می‌شود.

•    ترک زندگی مشترک توسط شوهر: اگر شوهر بدون هیچ دلیل موجهی، 6 ماه متوالی یا 9 ماه متناوب زندگی مشترک را ترک کند، زن می‌تواند تقاضای طلاق دهد.
•    اعتیاد شوهر به مواد مخدر یا مشروبات الکلی: اعتیاد به حدی که به زندگی مشترک آسیب برساند و آن را مختل کند، می‌تواند از مصادیق عسر و حرج باشد.
•    محکومیت قطعی شوهر به حبس 5 سال یا بیشتر: زندانی شدن شوهر برای مدت طولانی، می‌تواند زندگی را برای زن دشوار کند و او را در عسر و حرج قرار دهد.
•    ضرب و شتم یا سوء رفتار مستمر شوهر: اگر شوهر به طور مداوم زن را مورد آزار و اذیت جسمی یا روحی قرار دهد و این رفتارها در عرف قابل تحمل نباشد، زن می‌تواند از این طریق برای طلاق اقدام کند.
این موارد فقط نمونه‌هایی از مصادیق عسر و حرج هستند و موارد دیگری نیز ممکن است مشمول این قانون شوند. اثبات عسر و حرج در دادگاه به عهده زن است و او باید شواهد کافی برای اثبات ادعای خود ارائه دهد.

وکیل پایه یک دادگستری در گروه وکلای حقوق بشر 
عسر و حرج شرایطی است که ادامه زندگی برای زن ممکن نیست و به استناد این شرایط می تواند تقاضای طلاق را به دادگاه خانواده ارائه دهد.  گروه وکلای حقوق بشر با داشتن وکلای متخصص در این زمینه می توانند در کوتاه ترین مدت به صورت رایگان مشاوره تخصصی ارائه دهند. در صورت نیاز به معروفترین وکیل دادگستری در وصول مطالبات چک، سفته، ملکی، خرید و فروش، اجاره، مشارکت می توانید با شماره های زیر تماس بگیرید تا کمتر از ده دقیقه به کارشناسان مجموعه متصل شوید.

                                                                جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را  کلیک نمایید