قبل از توضیح درباره حکم جلب سیار، لازم است بدانیم که حکم جلب، یکی از انواع دستورهای قضایی است که برای حاضر کردن متهم، شهود و محکومعلیه نزد مرجع صالح صادر میشود و دو نوع عادی و سیار دارد. حکم جلب سیار، هم در دعاوی حقوقی و هم در دعاوی و موضوعات کیفری، توسط مقام و مرجع صالح صادر میشود. پس از صدور، به حوزههای قضایی مدنظر مرجع صادرکننده آن ابلاغ میشود و حسب مورد و بسته به تشخیص مرجع صادرکننده، امکان ارائه یک نسخه از آن نیز به خواهان یا شاکی وجود دارد.
در مدت اعتبار حکم، تمامی مامورین و ضابطین قضایی که حکم جلب به آنها ابلاغ شده و شاکی یا خواهان (البته همراه با مامورین و ضابطین حوزه قضایی ای که حکم جلب به آنها ابلاغ شده) در صورت رویت متهم یا محکوم، میتوانند اقدام به جلب، دستگیری و تحویل وی به مرجع صالح کنند.
مهم ترین عناوین این مقاله
- شرایط و موارد صدور حکم جلب سیار
- مدت اعتبار حکم جلب سیار
- دستگیری با حکم جلب سیار
- آیا ورود به منزل با حکم جلب سیار مجاز است؟
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید
شرایط و موارد صدور حکم جلب سیار
برای بررسی شرایط و موارد صدور حکم جلب سیار در دعاوی حقوقی و کیفری، باید به قوانینی مانند قانون آیین دادرسی کیفری و قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مراجعه کرد.
در دعاوی حقوقی موارد و شرایط صدور حکم جلب سیار، عمدتاً حول دعاوی مالی میچرخد. این حکم زمانی صادر میشود که پس از صدور اجراییه، محکومعلیه در موعد مقرر از معرفی مال یا اجرای حکم خودداری کند، متواری شود یا محکومله حقوقی نتواند مالی از محکومعلیه را به دادگاه معرفی کند.
در این شرایط محکومله دعوای حقوقی باید به اجرای احکام مراجعه کرده و با توضیح در مورد متواری بودن یا مخفی شدن محکومعلیه و عدم دسترسی به آدرس او، همچنین اثبات انقضای مواعد مقرر در اجراییه، تقاضای صدور حکم و دستور جلب سیار محکومعلیه را داشته باشد.
اما در دعاوی کیفری برای بررسی موارد و شرایط صدور حکم جلب سیار، باید به ماده 184 قانون آیین دادرسی کیفری و سایر مواد مرتبط با صدور حکم جلب مراجعه کرد. ماده 184 این قانون مقرر میدارد: "در صورتی که متواری بودن متهم به نظر بازپرس محرز باشد، برگه جلب با تعیین مدت اعتبار، در اختیار ضابطان دادگستری قرار میگیرد تا هر جا متهم را یافتند، جلب و نزد بازپرس حاضر کنند." با استناد به این ماده، میتوان گفت که موارد صدور حکم جلب سیار در موضوعات کیفری، متواری بودن متهم است.
شرایط صدور حکم جلب سیار در این موارد به این صورت است که برای بازپرس پرونده، فراری بودن متهم محرز شود. مقام صالح، حکم جلب سیار با مدت اعتبار معین را صادر کرده و به واسطه ابلاغ، در اختیار ضابطان دادگستری قرار میدهد.
طبق تبصرههای یک و دو ماده 184 قانون آیین دادرسی کیفری، در صورتی که بازپرس پرونده ضروری بداند، یک نسخه از حکم جلب سیار را نیز در اختیار شاکی پرونده قرار میدهد تا در صورت یافتن و دسترسی به متهم، او را به ضابطان حوزه قضایی مربوطه معرفی کند تا ضابطین، متهم را جلب و تحویل نهاد و مرجع صالح دهند.
مدت اعتبار حکم جلب سیار
یکی از سوالات رایج در مورد حکم جلب سیار، مربوط به مدت اعتبار آن است. منظور از مدت اعتبار حکم جلب سیار چیست و این حکم معمولاً تا چه زمانی معتبر است؟
در پاسخ به این سوال باید گفت منظور از مدت اعتبار در حکم جلب سیار، تاریخی است که مرجع صادر کننده حکم در آن درج کرده و صرفاً تا سررسید موعد مقرر، حکم جلب سیار را معتبر میداند.
در این شرایط چنانچه مدت معین شده در حکم جلب سیار منقضی گردد، حکم بیاعتبار شده و تمدید اعتبار حکم جلب سیار، نیازمند مراجعه به مرجع صادر کننده آن است.
در خصوص مدت اعتبار حکم جلب سیار نیز باید گفت قانونگذار مدت معینی را برای اعتبار احکام جلب سیار تعیین نکرده و این مهلت، کاملاً بر اساس نظر بازپرس و مرجع صالح صادر کننده حکم تعیین خواهد شد. اما عموماً ، مدت اعتبار حکم جلب سیار 6 ماه است. البته این مدت، حصری نیست و کاملاً بستگی به نظر مرجع صدور حکم جلب سیار دارد.
دستگیری با حکم جلب سیار
در این بخش از مقاله، پس از بررسی مفهوم حکم جلب سیار و شرایط صدور آن، به نحوه دستگیری با این حکم میپردازیم.
پس از ابلاغ حکم جلب سیار به ضابطین قضایی و دادگستری، آنها موظفند در صورت رویت فرد مورد نظر، او را دستگیر کرده و به مرجع یا نهاد صالح تحویل دهند. در صورتی که شاکی یا خواهان نسخه ای از حکم جلب سیار را داشته باشند و از محل سکونت یا استقرار متهم یا محکوم علیه مطلع باشند، باید این موضوع را به ضابطین و ماموران کلانتری حوزه قضایی مربوطه گزارش کنند تا نسبت به جلب متهم و معرفی وی به مرجع صالح اقدام شود.
توجه داشته باشید که برای دستگیری متهم یا محکومی که در منزل، محل کار خود یا دیگری پنهان شده، نیاز به داشتن حکم ورود به منزل و کسب اجازه از مرجع صالح است. همچنین طبق ماده 183 قانون آیین دادرسی کیفری جدید، جلب حتماً باید در روز صورت گیرد، مگر در موارد ضروری که تعیین آن توسط بازپرس انجام میشود و باید در پرونده درج گردد.
به محض جلب متهم یا محکومی که برای وی حکم جلب سیار صادر شده بود، ضابط قضایی باید وی را به مرجع صالح تحویل دهد. طبق قانون، بازپرس یا قاضی کشیک موظفند همان روز در خصوص وضعیت متهم یا محکوم تعیین تکلیف کنند.
آیا ورود به منزل با حکم جلب سیار مجاز است؟
یکی از سوالات مهم در مورد حکم جلب سیار، این است که آیا ورود به منزل با حکم جلب سیار مجاز است؟
برای پاسخ به این سوال، باید به تبصره 3 ماده 184 قانون آیین دادرسی کیفری مراجعه کنیم. این تبصره که در مورد صدور حکم جلب سیار تعیین تکلیف میکند، میگوید:
"در صورتی که متهم در منزل یا محل کار خود یا دیگری مخفی شده باشد، ضابطان باید حکم ورود به آن محل را از مقام قضائی اخذ کنند."
بنابراین، پاسخ به سوال "آیا با حکم جلب سیار میتوان وارد منزل شد؟" منفی است.
ورود به منزل با حکم جلب سیار فقط در صورتی مجاز است که حکم ورود به منزل توسط مقام قضائی صادر شده باشد و این حکم به ضابطان ابلاغ شده باشد. بدیهی است که صرف داشتن حکم جلب سیار، بدون دستور و حکم ورود به منزل، به ضابط اجازه ورود به منزل یا محل اختفای متهم را نمیدهد.
چطور با یک وکیل خوب مشاوره حقوقی بگیریم؟
همه کسانی که حداقل یکبار پا به دادگاه گذاشته اند یا درگیر پرونده های حقوقی و کیفری بوده اند، حتما در لحظاتی جای خالی یک وکیل خوب را احساس کرده اند. در صورتی که شما با مشکلات حقوقی درگیر هستید و به دنبال یک وکیل خوب و با سابقه هستید، نگران نباشید. ما بهترین موسسه حقوقی را به شما معرفی می کنیم. گروه وکلای حقوق بشر با بهره مندی از وکلای پایه یک دادگستری، اساتید دانشگاه و کارشناسان خبره، آماده ارائه خدمات در امور ثبتی، اداری، تجاری، خانواده، طلاق، مهریه، نفقه و غیره هستند.
در صورت نیاز می توانید با تلفن این موسسه حقوقی تماس حاصل نمائید و با اخذ نوبت به دفتر یا شعب این مجموعه مراجعه کنید.
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید