در دنیای پیچیده املاک تجاری، یکی از دعاوی متداول، دعوای مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه است. ماهیت تخصصی این دعوا، ابهاماتی را برای مالکان و مستاجران ایجاد میکند. در این نوشتار، به منظور شفافسازی، به واکاوی مفاهیم سرقفلی و حق کسب و پیشه، بررسی شرایط طرح دعوا و ابعاد حقوقی آن میپردازیم.
حق کسب و پیشه در قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۵۶، به عنوان امتیازی برای مستاجر در نظر گرفته شده است. این حق، ناشی از فعالیت مستمر مستاجر در ملک تجاری و جذب مشتریان ثابت بوده و به نوعی، پاداشی برای افزایش ارزش ملک تلقی میشود. ارزش حق کسب و پیشه با گذر زمان و رونق کسب و کار افزایش مییابد و در صورت وجود شرایط، به نرخ روز محاسبه میشود.
در قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۷۶ حق سرقفلی تعریف شده و به مبلغی اطلاق میشود که موجر در قبال واگذاری ملک تجاری به مستاجر دریافت میکند. همچنین، ممکن است در ضمن اجاره، امتیازاتی به مستاجر اعطا شود که در حکم سرقفلی تلقی میشود. در زمان تخلیه ملک، مستاجر میتواند معادل سرقفلی را به نرخ روز از موجر دریافت کند.
با توجه به پیچیدگیهای حقوقی این دعاوی، حضور وکیل متخصص در کنار موکل میتواند یاریگر وی در مسیر احقاق حق باشد. وکیل با تسلط بر قوانین و رویه قضایی، میتواند بهترین استراتژی را برای طرح دعوا، ارائه مستندات و دفاع از حقوق موکل خود انتخاب کند.
دعوای مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه، از جمله دعاوی مهم در حوزه املاک تجاری است که نیازمند دانش و تخصص حقوقی میباشد. موجران و مستاجران در صورت مواجهه با این دعاوی، میتوانند با مراجعه به وکیل متخصص، از حقوق خود آگاه شده و در مسیر قانونی مناسب برای احقاق حق گام بردارند.
مهم ترین عناوین این مقاله
- گامهای ضروری در مسیر طرح دعوای مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه
- اسناد و مدارک لازم برای طرح دعوای مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه
- مرجع رسیدگی به دعوای مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید
گامهای ضروری در مسیر طرح دعوای مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه
طرح هر دعوایی در دادگاه مستلزم وجود شرایط و ضوابطی است که به دو دسته کلی "شرایط عمومی" و "شرایط اختصاصی" تقسیم میشوند. دعوای مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه نیز از این قاعده مستثنی نیست و برای اقامه آن، باید مجموعهای از شرایط را احراز کرد.
شرایط عمومی، الزاماتی هستند که در تمامی دعاوی، فارغ از ماهیت و موضوع آن، باید وجود داشته باشند. این شرایط عبارتند از:
• نفع: خواهان باید از طرح دعوا، نفعی عقلایی و مشروع داشته باشد.
• اهلیت: خواهان و خوانده باید از اهلیت قانونی برای اقامه دعوا و پاسخگویی برخوردار باشند.
• مشروعیت موضوع دعوا: موضوع دعوا باید مشروع و قانونی باشد و مغایر با نظم عمومی و اخلاق حسنه نباشد.
• صلاحیت دادگاه: دعوا باید در دادگاه صالح طرح شود.
علاوه بر شرایط عمومی، برای طرح دعوای مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه، باید شرایط اختصاصی نیز وجود داشته باشد. شرایط اختصاصی دعوای مطالبه سرقفلی بدین معناست که قرارداد اجاره باید بعد از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال 1376 منعقد شده باشد. همچنین در ابتدای اجاره، مستاجر باید مبلغی به عنوان سرقفلی به موجر پرداخت کرده باشد یا اینکه در ضمن عقد اجاره، امتیازاتی به وی اعطا شده باشد که مستاجر بابت اسقاط آنها، تقاضای سرقفلی میکند. اما در دعوای مطالبه حق کسب و پیشه قرارداد اجاره باید قبل از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال 1376 منعقد شده باشد ، ملک مورد اجاره باید تجاری باشد و مستاجر نباید مرتکب تخلفی شده باشد. در مطالبه کسب و پیشه موجر باید به یکی از علل قانونی مانند احداث بنا جدسد و یا احتیاج شخصی به ملک برای سکونت یا تجارت خود یا خانواده ، درخواست تخلیه ملک را داشته باشد. در صورتی که مستاجر بدون رضایت موجر و بدون داشتن حق انتقال، ملک را به مستاجر جدید منتقل کرده باشد، در صورت تخلیه به دلیل این موضوع، مستاجر فقط مستحق نصف حق کسب و پیشه خواهد بود.
اسناد و مدارک لازم برای طرح دعوای مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه
پس از احراز شرایط قانونی و تنظیم نمونه دادخواست دعوای مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه، خواهان (مستاجر) میتواند با مراجعه به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، دادخواست خود را به ثبت رسانده و برای دادگاه ارسال کند.
با این حال، برای پذیرش دادخواست در دادگاه و افزایش احتمال موفقیت در این دعوا، ارائه مدارک و مستنداتی از جمله مدارک ثنا، مدارک هویتی، اصل یا رونوشت قرارداد اجاره، مدارک مربوط به اثبات دریافت سرقفلی و مدارک مربوط به حق کسب و پیشه به همراه دادخواست الزامی است.
مرجع رسیدگی به دعوای مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه
مطابق با اصول دادرسی، هر دعوایی باید در دادگاهی صالح رسیدگی شود که صلاحیت ذاتی و محلی برای رسیدگی به آن را داشته باشد. این امر در مورد دعوای مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه نیز صدق میکند.
از نظر صلاحیت ذاتی، دادگاه حقوقی صلاحیت رسیدگی به دعوای مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه را دارد. رسیدگی به این دعاوا در مرحله بدوی آغاز میشود. در مراحل تجدیدنظرخواهی، در صورتی که شخص ثالثی به طرح دعوای مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه اقدام کند، رسیدگی به این دعوای ثالث نیز در همان مرجع (دادگاه حقوقی) آغاز خواهد شد.
ماده ۱۲ قانون آیین دادرسی مدنی ناظر بر صلاحیت محلی دادگاه در این خصوص است. طبق این ماده، به کلیه دعاوی مربوط به حقوق راجع به اموال غیرمنقول، در دادگاه محل وقوع مال غیرمنقول (همان ملک) رسیدگی میشود، حتی اگر خوانده در حوزه آن دادگاه مقیم نباشد.
چطور با یک وکیل خوب مشاوره حقوقی بگیریم؟
همه کسانی که حداقل یکبار پا به دادگاه گذاشته اند یا درگیر پرونده های حقوقی و کیفری بوده اند، حتما در لحظاتی جای خالی یک وکیل خوب را احساس کرده اند. در صورتی که شما با مشکلات حقوقی درگیر هستید و به دنبال یک وکیل خوب و با سابقه هستید، نگران نباشید. ما بهترین موسسه حقوقی را به شما معرفی می کنیم. گروه وکلای حقوق بشر با بهره مندی از وکلای پایه یک دادگستری، اساتید دانشگاه و کارشناسان خبره، آماده ارائه خدمات در امور ثبتی، اداری، تجاری، خانواده، طلاق، مهریه، نفقه و غیره هستند.
در صورت نیاز می توانید با تلفن این موسسه حقوقی تماس حاصل نمائید و با اخذ نوبت به دفتر یا شعب این مجموعه مراجعه کنید.
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید