صلح، یکی از انواع عقود در قانون مدنی ایران، کاربردی وسیع در انتقال اموال و حل و فصل اختلافات دارد. گاهی، صلحنامه به مثابه سندی برای انتقال مال به دیگری (مانند عقد بیع) عمل میکند و گاه برای رفع اختلاف یا پیشگیری از آن به کار میرود. در هر دو حالت، صلحنامه تنظیم میشود تا شرایط و آثار مدنظر طرفین را مشخص کند و مبنای حقوق و تعهدات آنها باشد. اما سوالی که ممکن است مطرح شود این است که آیا صلحنامه دستی نیز اعتبار دارد؟
در این مقاله به بررسی اعتبار صلحنامههای عادی یا دستی و نحوه تنظیم آنها میپردازیم.
مهم ترین عناوین این مقاله
- تفاوت صلحنامه دستی با صلحنامه رسمی
- صلحنامه دستی اعتبار دارد؟
- نحوه تنظیم متن صلحنامه دستی
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید
تفاوت صلحنامه دستی با صلحنامه رسمی
عقد صلح ، کاربردهای متعددی از جمله رفع تنازع و اختلافات موجود یا پیشگیری از آنها و همچنین انعقاد معاملات را دارا میباشد. در تمامی این موارد، توافقات طرفین صلح به صورت کتبی در قالب صلحنامه تنظیم میشود.
صلحنامهها به دو دسته کلی رسمی و غیررسمی (دستی) تقسیم میشوند. صلحنامه رسمی در دفترخانه اسناد رسمی با حضور و نظارت مأمور رسمی تنظیم میشود، در حالی که صلحنامه غیررسمی توسط خود طرفین و بدون حضور مأمور رسمی تنظیم میگردد.
صلحنامه غیررسمی، سندی است که طرفین صلح بدون مراجعه به دفترخانه اسناد رسمی آن را تنظیم میکنند. این نوع صلحنامه به عنوان سند عادی شناخته میشود و هر یک از طرفین با توجه به شرایط مد نظر خود، آن را تنظیم و امضا میکنند. از نظر قانونی، صلح نامه رسمی، سند رسمی محسوب میشود و در مراجع قضایی کامل و بینه شرعی تلقی میگردد. اما صلح نامه عادی، از نظر قانونی سند عادی محسوب میشود و در مراجع قضایی قابل انکار است و اثبات آن دشوارتر میباشد. صلح نامه رسمی به دلیل ثبت در دفترخانه اسناد رسمی، از ضمانت اجرایی قویتری برخوردار است و در صورت بروز اختلاف، اجرای آن از طریق مراجع قضایی و ثبتی تسهیل میشود. اما صلح نامه غیر رسمی به دلیل عدم ثبت در دفترخانه اسناد رسمی، از ضمانت اجرایی ضعیفتری برخوردار است و در صورت بروز اختلاف، اثبات و اجرای آن در مراجع قضایی دشوارتر میباشد.
صلحنامه دستی اعتبار دارد؟
در نوشتار پیشین، به ماهیت صلحنامه دستی و تمایز آن با صلحنامه رسمی پرداخته شد. در این نوشتار، به بررسی اعتبار صلحنامه دستی از منظر حقوقی میپردازیم.
طبق قواعد عام حقوقی، تمامی عقود و قراردادهایی که بین اشخاص منعقد میشوند، در صورت دارا بودن شرایط صحت معاملات، از جمله اهلیت طرفین، قصد و رضایت و مشروعیت موضوع معامله، صحت و اعتبار دارند. این امر بدان معناست که لزوماً نیازی به ثبت رسمی معاملات در دفترخانه اسناد رسمی برای اثبات صحت و اعتبار آنها وجود ندارد.
صلحنامه دستی نیز از این قاعده کلی مستثنی نیست. به عبارت دیگر، صلحنامه دستی نیز در صورت دارا بودن شرایط صحت معاملات، دارای اعتبار حقوقی بوده و میتواند در مراجع قضایی و ثبتی به عنوان سند مورد استناد قرار گیرد.
با وجود اعتبار صلحنامه دستی، باید توجه داشت که اعتبار اسناد عادی و رسمی با یکدیگر تفاوت دارد. اسناد رسمی به دلیل ثبت در دفترخانه اسناد رسمی و احراز صحت و اصالت آنها توسط مأمور رسمی، از توان اجرایی و اثباتی قویتری در مراجع قضایی و ثبتی برخوردارند.
صلحنامه دستی به عنوان سند عادی، در صورت بروز اختلاف، قابل انکار و تردید توسط طرفین میباشد. به این معنا که یکی از طرفین میتواند ادعا کند که امضای ذیل صلحنامه متعلق به او نیست و در این صورت، اثبات صحت و اصالت صلحنامه دستی برای ذینفع آن دشوارتر خواهد بود.
صلحنامه دستی، در صورت دارا بودن شرایط صحت معاملات، دارای اعتبار حقوقی بوده و میتواند در مراجع قضایی و ثبتی به عنوان سند مورد استناد قرار گیرد. با این حال، به دلیل توان اجرایی و اثباتی ضعیفتر نسبت به صلحنامه رسمی، توصیه میشود که در صورت امکان، صلحنامه به صورت رسمی در دفترخانه اسناد رسمی تنظیم شود.
نحوه تنظیم متن صلحنامه دستی
در نوشتارهای پیشین، به ماهیت، اعتبار و تمایز صلحنامه دستی با صلحنامه رسمی پرداخته شد. در این نوشتار، به نحوه تنظیم و تکمیل متن صلحنامه دستی از منظر حقوقی میپردازیم.
صلحنامه دستی، به عنوان سند عادی، در مقابل صلحنامه رسمی که در دفترخانه اسناد رسمی تنظیم میشود، قرار دارد. با وجود تفاوتهای موجود، صلحنامه دستی نیز در صورت دارا بودن شرایط صحت معاملات، از اعتبار حقوقی برخوردار است.
برخلاف صلحنامه رسمی، نیازی به استفاده از فرم یا نمونه از پیش تعیین شده برای تنظیم صلحنامه دستی نیست. طرفین میتوانند متن مورد نظر خود را بر روی یک برگه سفید عادی نوشته و شرایط مد نظر خود را در خصوص صلح درج نمایند. امضا یا اثر انگشت (برای افراد بیسواد) مهمترین رکن صلحنامه دستی محسوب میشود. در صورت فقدان آن، صلحنامه از نظر حقوقی باطل خواهد بود. در تنظیم صلحنامه دستی، باید به شرایط قانونی صحت عقد صلح توجه ویژه داشت. به عنوان مثال، طرفین باید اهلیت لازم را برای انعقاد عقد داشته باشند و موضوع صلح مشروع باشد. طرفین میتوانند در صلحنامه دستی برای خود حق فسخ پیشبینی کنند یا حتی اقدام به اسقاط حق فسخ خود نمایند. همچنین، میتوان انتقال مالکیت پس از صلح را منوط به انجام اموری از جانب طرف مقابل نمایند که در صورت عدم تحقق آن امور، صلحنامه فسخ خواهد شد.
صلحنامه دستی میتواند در دفاتر املاک یا بنگاهها نیز تنظیم شود. با این حال، در این صورت نیز باید به نکات ذکر شده در بالا توجه داشت. شما می تواند برای تنظیم صلح نامه املاک از وکیل ملکی، خرید و فروش، اجاره و مشارکت مشاوره حقوقی دریافت نمائید
تنظیم صلحنامه دستی، امری تخصصی است و برای تنظیم آن، توصیه میشود از معروفترین وکیل دادگستری کمک بگیرید.
ارتباط با وکیل پایه یک دادگستری گروه وکلای حقوق بشر
گروه وکلای حقوق بشر با داشتن دپارتمان های تخصصی آماده ارائه خدمات وکالتی و مشاوره حقوقی می باشند.این موسسه حقوقی با بهره مندی از اساتید دانشگاه و وکلای مجرب می توانند بهترین مشاوره های حقوقی را در اختیار شما قرار دهند. وکیل در وصول مطالبات چک و سفته یکی از دپارتمان های مهم و تخصصی این موسسه حقوقی است. جهت ارتباط با وکیل مربوطه با کارشناسان حقوقی ما در ارتباط باشید.
جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را کلیک نمایید