جزئیات مطلب

مطابق مقررات حاکم بر نکاح در قانون مدنی ایران، عقد موقت به عنوان یکی از انوع عقد نکاح، از حیث شرعی و قانونی مورد پذیرش واقع شده است. در این نوع عقد، همانند عقد دائم، پرداخت مهریه به عنوان یکی از ارکان اساسی عقد محسوب می گردد. مهریه مالی است که مرد مکلف به تادیه آن به زن در زمان وقوع عقد یا در موعد مقرر می باشد. گفتنی است که هر مالی که قابلیت نقل و انتقال داشته باشد، می تواند به عنوان مهریه تعیین شود. از جمله ویژگی های ممتاز عقد موقت، وجود دو شرط اساسی تعیین مدت و تعیین مهریه می باشد. بدین معنا که تحقق عقد موقت منوط به مشخص بودن مدت زمان آن و نیز مقدار مهریه می باشد.

مطابق مقررات حاکم بر نکاح منقطع در قانون مدنی ایران، تحقق این عقد منوط به وجود دو شرط اساسی تعیین مدت و تعیین مهریه می‌باشد. این بدان معناست که مهریه یکی از ارکان اصلی عقد موقت محسوب شده و عدم تعیین آن موجب بطلان عقد خواهد شد.

قانون مدنی ایران با صراحت به زن حق مالکیت بر مهریه را اعطا نموده است. بدین ترتیب، زوجه به مجرد وقوع عقد، مالک مهریه شده و می‌تواند هرگونه تصرفی را که در مورد مال خود امکان‌پذیر است، در خصوص مهریه نیز اعمال نماید. از جمله این تصرفات، بخشش کل یا بخشی از مهریه می‌باشد.

با توجه به موارد ذکر شده، می‌توان نتیجه گرفت که زن در عقد موقت نیز مانند عقد دائم، حق بخشش مهریه را دارا می‌باشد و اعمال این حق از نظر قانونی مانعی ندارد.

مهم ترین عناوین این مقاله

• شرایط بخشش مهریه در عقد موقت
• آثار بخشش مهریه در عقد موقت

                                                         جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را  کلیک نمایید

شرایط بخشش مهریه در عقد موقت

بخشش مهریه توسط زوجه در عقد موقت، از نظر قانونی با هیچ مانعی مواجه نیست. با این حال، رعایت برخی نکات می‌تواند در جهت صحت و اعتبار این عمل و پیشگیری از بروز اختلافات آتی مؤثر باشد.

بخششمهریه باید به صورت کتبی و ترجیحاً در قالب سند رسمی تنظیم گردد. حضور طرفین، به ویژه زوجه، در دفترخانه اسناد رسمی برای تنظیم سند الزامی است. طرفین مکلف به ارائه اصل سند ازدواج و مدارک شناسایی معتبر می‌باشند. قانونگذار هیچ شرطی مبنی بر اخذ رضایت پدر زوجه برای بخشش مهریه مقرر ننموده است. با این حال، برخی دفاتر اسناد رسمی ممکن است به دلایلی همچون جلوگیری از اعمال نفوذ زوج بر زوجه، اخذ رضایت پدر را شرط کنند. بخشش مدت باقی‌مانده از عقد موقت توسط زوج، به معنای بخشش مهریه توسط زوجه نیست. زوجه همچنان مالک مهریه بوده و اختیار تام در حفظ یا بخشش آن را دارا می‌باشد.

بخشش مهریه در عقد موقت از نظر قانونی ممکن است، اما رعایت برخی تشریفات و اخذ مشاوره حقوقی می‌تواند از بروز مشکلات احتمالی در آینده جلوگیری نماید.

آثار بخشش مهریه در عقد موقت

بخشش مهریه توسط زوجه در عقد موقت، از حیث حقوقی دارای آثار و پیامدهای مهمی است. این آثار بسته به نوع سند تنظیم شده و شرایط موجود، متفاوت خواهد بود.

آثار حقوقی بخشش مهریه  عبارتند از:

• اقرار به دریافت مهریه: در صورتی که زوجه در سند بخشش، به دریافت مهریه اقرار نماید، به موجب اصل لایتغیر بودن اقرار در حقوق، امکان رجوع به این اقرار و مطالبه مجدد مهریه از سوی وی منتفی خواهد بود.
• ابراء دین: بخشش مهریه در واقع نوعی ابراء دین محسوب می‌شود. مطابق ماده 289 قانون مدنی، ابراء کننده از حق خود صرف نظر می‌نماید و نمی‌تواند بعداً به آن رجوع کند. بنابراین، با ابراء دین مهریه، ذمه زوج از پرداخت آن بری شده و زوجه حق مطالبه مجدد آن را نخواهد داشت.
• هبه مهریه: در صورتی که بخشش مهریه به صورت هبه (بخشش) صورت پذیرد، با توجه به مقررات مربوط به هبه در قانون مدنی، شرایط و آثار خاصی بر آن مترتب خواهد بود. به عنوان مثال، در صورتی که زوجه در عده باشد، حق رجوع به هبه مهریه را خواهد داشت. همچنین، در مواردی که مهریه عین معین باشد، واهب (زوجه) می‌تواند به هبه خود رجوع نماید.
• بخشش معوض مهریه: اگر بخشش مهریه در مقابل دریافت عوضی (مانند ملک یا وجه نقد) صورت گیرد، به عنوان عقد معوض تلقی شده و عموماً امکان رجوع از آن وجود نخواهد داشت.

تنظیم دقیق و کامل سند بخشش مهریه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا مفاد این سند تعیین‌کننده آثار حقوقی بخشش خواهد بود. توصیه می‌شود زوجه قبل از اقدام به بخشش مهریه، با یک وکیل پایه یک دادگستری مشورت نماید تا از تمام جوانب حقوقی این موضوع آگاه شود.

                                                        جهت اخذ مشاوره و هماهنگی، آیکون پلتفرم مربوطه را  کلیک نمایید