جزئیات مطلب

نفقه یک حق مالی است که قانونگذار ایران و شرع آنرا به عنوان مخارج زندگی زن از طرف شوهر اختصاص داده است .اصولا این وظیفه برعهده مرد گذاشته شده و باید آنرا پرداخت نماید.باید توجه نمود که در صورتی که مرد دچار عسر و حرج باشد و در واقع امر قادر به پرداخت هزینه زندگی نباشد و زن نیز مدارک کافی برای اثبات ادعای عسر و حرج مرد داشته باشد می تواند از دادگاه تقاضای طلاق بدون رضایت مرد را داشته باشد.

مهمترین عناوین این مقاله

• تعریف نفقه

• نفقه زن

• نفقه فرزند

• معیار تعیین نفقه

• مراجعه به مراجع قضایی برای مطالبه مهریه

تعریف نفقه

نفقه عبارت است از همه نیازهای متعارف و متناسب با وضیعت زن از قبیل مسکن،  البسه ، غذا ، اثاث منزل و هزینه های درمانی و بهداشتی و خادم در صورت عادت یا احتیاج به واسطه نقصان یا مرض.

نفقه گذشته زن

 در بین انواع نفقه می توان گفت فقط نفقه زن شامل نفقه هم زمان گذشته وهم زمان حال  می باشد دربقیه موارد فقط مطالبه نفقه حال ممکن است.درصورتی که زن تمکین نموده باشد می تواند هم نفقه حال و هم نفقه گذشته خود را مطالبه نماید و می تواند نفقه گذشته را در قالب نفقه معوقه مطرح نماید .

نفقه درعده طلاق رجعی

نفقه در زمان عده طلاق از نوع طلاق رجعی هم قابل دریافت است. مگر طلاق درحالت عدم تمکین زن صورت گرفته باشد که نفقه ای به زن تعلق نمی گیرد.زن می تواند نفقه ی گذشته خود را نیزمطالبه نماید.در نکاح دایم پرداخت نفقه برای مرد واجب می باشد درنکاح موقت نفقه وجود ندارد مگر توافق شده باشد.

نفقه در ازدواج دايم

به طور قطع در ازدواج دائم ، مرد نمی تواند وظیفه خود را مبنی بر پرداخت نفقه به زن را از خودش ساقط نماید .مگر اینکه عدم تمکین زن را در دادگاه ثابت نماید .

نفقه در ازدواج موقت

اصل بر این است که نفقه در ازدواج موقت به زن تعلق نمی گیرد مگر اینکه درعقد نامه این موضوع تصریح شده باشد.

نفقه زن شاغل

اینکه زن شاغل باشد یا نباشد هیچ ربطی به نفقه دادن زن ندارد زن مستحق نفقه است .

 نفقه زن ناشزه

 به زنی که تمکین عام (حسن معاشرت )یا تمکین خاص ( انجام تکالیف زناشویی ) و یا از هر دو نوع تمکین در برابر مرد خوداری نماید؛ نفقه تعلق نمی گیرد .

عسر و حرج زن

باید توجه داشت که عسر و حرج فقط مربوط به مصادیق موجود در قانون نیست بلکه هر موضوعی که به نوعی ادامه زندگی زن را با مشکل مواجه نماید را شامل می شود .

مصادیق عسر و حرج  زن در قانون

•   در صورتی که مرد زندگی خانوادگی خود را  به صورت 6 ماه متوالی یا 9 ماه متناوب ترک کند زن می تواند با استناد به این ترک منزل ، از دادگاه تقاضای صدور حکم طلاق نماید .
•   ضرب وشتم یا هرگونه سوء رفتار زوج که عرفا قابل تحمل نباشد .
•   اعتیاد زوج به یکی از مواد مخدر و یا ابتلا وی به مشروبات الکلی که به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد .

 نفقه فرزند

نفقه جزء حقوق مالی فرزند می باشد نفقه پسر تا 18 سالگی و دختر مادام که ازدواج نکرده باشد با پدر است در صورتی که پدر از دادن نفقه امتناع نماید قانونگذار پدررا مجازات و الزام به پرداخت نفقه می کند.در صورت طلاق و یا جدایی به هر عنوان باید نسبت به نفقه فرزند تعیین تکلیف نمایند .

نفقه فرزند بعد از فوت پدر

نفقه فرزند برعهده پدر است در صورت فوت پدر با جد پدری است و در صورت نبودن پدر و اجداد یا عدم قدرت آنها در پرداخت،  دادن نفقه بر عهده مادر است .

نفقه فرزند نامشروع

فرزند نامشروع طبق قانون حق نفقه ندارد لزوم پرداخت نفقه؛ به فرزند مشروع و قانونی است .اما دیوان عالی کشور طبق رای وحدت رویه والدین را ملکف به پرداخت نفقه به فرزند نامشروع خود نموده است .

نفقه فرزند خوانده

درخواست کننده یا درخواست کنندگان سرپرستی باید متعهد گردند که تمامی هزینه های مربوط به نگهداری و تربیت و تحصیل افراد تحت سرپرستی را تامین نمایند. در صورت فوت سرپرست چنانچه متوفی مشمول یکی از صندوق های بازنشستگی بوده باشد افراد تحت سرپرستی تا تعیین سرپرست جدید از مزایای مستمری وظیفه بازماندگان برخوردار خواهند شد .

نفقه فرزندان طلاق

بعد از طلاق اگر حضانت با پدر باشد مسلما هزینه های فرزند هم با پدر خواهد بود .اما در صورتی که حضانت با مادر تعیین شده باشد باز نفقه برعهده پدر است.

معیار تعیین نفقه فرزند

براساس شرایط مالی پدر پرداخت می شود یعنی در اصل بستگی به توان مالی پدر دارد .

معیار تعیین نفقه زن

نفقه زن بر اساس شأن و شخصیت زن مشخص می شود (میزان تحصیلات ،محل زندگی ،شغل و شرایط کلی که زن درمنزل پدرداشته و به طورکلی عرف درآن منطقه باشد .

مراجعه به مراجع قضایی برای مطالبه نفقه

•  اقامه دعوی حقوقی در مراجع قضایی برای مطالبه نفقه

زن برای مطالبه نفقه می تواند با مراجعه به خدامت قضایی و یا شورای حل اختلاف در صورتی که میزان نفقه زیر 20میلیون تومان باشد اقدام به ثبت دادخواست نفقه می نماید جلسه دادگاه با حضور طرفین تشکیل شده و موضوع به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع می شود ونهایتا طبق نظر کارشناس، مرجع قضایی رای به محکومیت زوج مبنی بر پرداخت نفقه می نماید .

• طرح شکایت کیفری ترک نفقه

در صورت عدم پرداخت نفقه با وجود استطاعت مالی و تمکین زن ، مرد به جرم ترک انفاق محکوم می شود و ترک انفاق در قانون جرم انگاری شده و دارای مجازات جبس تعزیری درجه شش می باشد.
در اقدام کیفری زن با مراجعه به کلانتری محل زندگی مشترک شکواییه ای را مبنی بر ترک انفاق تنظیم و پس از انجام تحقیقات لازم در کلانتری ، پرونده به دادگاه ارجاع شده و دادگاه حکم به مجازات مرد می دهد.

پرسش از وکیل

1-در عده وفات، زن در چه صورتی مستحق نفقه ازترکه شوهر است؟
زن در عده وفات، حق نفقه از ترکه زوج ندارد، حتی اگر باردار باشد و نهایتا می تواند از اقارب خودش نفقه بگیرد .استثنائا اگر شوهر وصیت به پرداخت  نفقه زن خود کرده باشد ،زن از باب وصیت مستحق نفقه خواهد بود.
2-در عده طلاق رجعی  آیا زن حق نفقه دارد؟نفقه مطلقه رجعیه در زمان عده برعهده شوهر است مگر این که طلاق در حال نشوز واقع شده باشد
3- آیا پدر و مادر طبیعی از طفل متولد از زنا ارث می برند؟
پدر و مادر از فرزند نا مشروع و فرزند نامشروع از پدر و مادر طبیعی خود ارث نمی برند
4-وطیفه پدر و مادر در قبال نفقه ،حضانت و اخذشناسنامه فرزندنامشروع چیست؟فرزند نامشروع به غیر از ازث بردن از کلیه حقوق و تکالیف فرزند مشروع برخوردار می باشد.

سخن پایانی

از شرایط استحقاق نفقه می توان گفت که شخص واجب النفقه ندار باشد و نتواند به وسیله اشتغال به شغلی وسایل معیشت خود را فراهم نماید و علاوه بر این شخص نفقه دهنده نیز  باید توانایی مالی نفقه دادن بدون این که در معیشت خود  دچار مضیقه شود را داشته باشد.اصولا نفقه دادن جزء وظایف مرد می باشد ولی استثنائا در  حالت نشوز زن ملزم به پرداخت نمی باشد .برای آگاهی از حق و حقوق خود با مشاوره از وکیل متخصص برای مطالبه نفقه اقدام قانونی نموده واحقاق حق نمائید گروه وکلای حقوق بشر با دانش و تخصص لازم در کلیه گرایش های حقوقی و کیفری با مشاوره حقوقی تخصصی و قبول وکالت در کنار شما عزیزان می باشد.در صورت نیاز تماس بگیرد در صورتی که برای طلاق یا گرفتن مهریه به مشاور وکیل نیاز داشتید با ما در تماس باشیدهمکاران ما در کوتاهترین زمان ممکن پاسخگو خواهندبود .