جزئیات مطلب

 در صورتی که طرفین توافق کنند، اختلاف به جای آنکه در دادگاه حل و فصل شود ، توسط شخص دیگری تحت عنوان داور حل و فصل گردد  قرارداد داوری تحقق پیدا می کند .قرارداد  داوری می تواند پیش از اقامه دعوا یا پس از آن باشد چنانچه پس از اقامه دعوا باشد ، تفاوتی نمی کند که دعوا در مرحله بدوی ،تجدید نظر ویا فرجام خواهی مطرح باشد .توافق راجع به داوری هم مانند سایر عقود نسبت به طرفین قرارداد معتبر می باشد و نسبت به اشخاص ثالث اثری نخواهد داشت.

مهمترین عناوین این مقاله

• طرق موافقت نامه داوری

• مواردی که نمی توانند به داوری ارجاع شود

• مواردی که در موافقت نامه ی داوری باید قید گردد

• آثار عدم انجام وظایف داوری

• ممنوعیت های داوری

• تعیین داور

• عوامل زوال داوری

• اعتراض به رأی داور

طرق موافقت نامه داوری

• شرط ضمن عقد

• موافقتنامه مستقل

توافق داوری مستقل از عقد اصلی است ،بنابراین انحلال یا بطلان عقد اصلی منجر به بطلان رأی داور نمی شود و در صورتی که عقد اصلی به هر دلیلی باطل باشد و یا منحل شود ،موافقت نامه داوری معتبر می ماند .
 طرفین در کلیه موارد رجوع به داوری می توانند انتخاب داور یا داوران را به شخص ثالث یا دادگاه واگذار کنند.

 مواردی که نمی توانند به داوری ارجاع شود

 درصورت ارجاع به داور و صدور رأی ، با مشاوره وکیل می توان رأی داور را ابطال نمود.

• دعاوی کیفری

• دعوای ورشکستگی

•  ارجاع دعاوی راجع به اموال عمومی و دولتی ،مگر با تصویب هیات وزیران و اطلاع مجلس شورأی اسلامی

• دعوای اصل نکاح

• دعوای فسخ نکاح

• دعوای طلاق

• دعوای نسب

مواردی که در موافقت نامه ی داوری باید قید گردد

• مشخص بودن موضوع و مدت داوری

• زمان انعقاد قرارداد داوری

• شرأیط اختصاصی شرط داوری

 ✅در صورتی که داور تعیین شده باشد و آن شخص نخواهد و نتواند داوری نماید ،دو حالت قابل تصور  است

• در صورتی که طرفین به داور دیگر تراضی نمایند ، موافقت نامه های داوری پابرجا می ماند . با مشاوره  گرفتن از وکیل متخصص می توان اجرأی رأی داور را از مرجع مربوطه درخواست نمود.
• در صورت عدم تراضی طرفین به داور دیگر ، موافقت نامه داوری منفسخ و بی اثر می گردد.

✅ توافق راجع به داوری نسبت به وراث هر یک از طرفین موثر نیست چنانچه یکی از طرفین فوت نماید ،  داوری از بین می رود و وراث ملزم به موافقتنامه داوری نمی باشد.
 ✅با وجود اینکه داوری یک عقد لازم است صرفا با تراضی طرفین (اقاله یا تفاسخ ) می توان از بین برد طرفین تنها در صورتی می توانند داور یا داوران انتخابی را عزل کنند که با یکدیگر تراضی نمایند. هیچ طرفی نمی تواند بدون تراضی با طرف مقابل، حتی داور اختصاصی خود را عزل کند .اما استثنائا فوت یا حجر هر یک طرفین قرارداد داوری را منفسخ می نماید اما فوت یا حجر داور اصولا اثری در موافقت نامه داوری ندارد، مگر اینکه طرفین داوری ، شخص معینی را شرط کرده باشند.
 ✅در صورتی که قرارداد داوری به دیگری واگذار گردد منتقل الیه ملتزم به شرط داوری می باشد، زیرا منتقل الیه ثالث شمرده نمی شود و آن شخص فوت یا محجور گردد و همچنین طرفین به داوری شخص دیگری نیز تراضی ننمایند در این صورت توافقنامه داوری نیز منفسخ می گردد.

آثار عدم انجام وظایف داوری

چنانچه داور انتخابی بدون عذر موجه در جلسات داوری حاضر نشده یا استعفا دهد و یا از دادن رأی امتناع نماید ، علاوه بر جبران خسارت وارده، تا 5 سال از حق انتخاب شدن به داوری محروم خواهد بود. 

ممنوعیت های داوری

ممنوعیت مطلق

 اگر شخصی دارای ممنوعیت مطلق از داوری باشد ،به هیچ عنوان نمی تواند به عنوان داور انتخاب شود ،حتی اگر طرفین تراضی نماید .در صورت انتخاب شدن به داوری می توان با مشاوره حقوقی وکیل پایه یک رأی داور را ابطال نمود .

• اشخاصی که فاقد اهلیت قانونی هستند .

• اشخاصی که به موجب حکم قطعی دادگاه و یا در اثر آن از داوری محروم شده اند .

• هیچ یک از قضات و کارمندان اداری شاغل در محاکم قضایی.

ممنوعیت نسبی

• اگر شخصی دارأی ممنوعیت نسبی از داوری باشد، نمی تواند به عنوان داور انتخاب شود ،مگرآنکه طرفین تراضی نماید .

• کسانی که سن آنها کمتر از 25 سال

• ذینفع دعوا  بودن

• داشتن قرابت سببی یا نسبی تا درجه دوم از طبقه سوم یکی از اصحاب دعوا

• کسانی که قیم یا کفیل یا وکیل یا مباشر امور یکی از اصحاب می باشند یا یکی از اصحاب دعوا مباشر امور آنان باشد .

• کسانی که خود یا همسرانشان وارث یکی از اصحاب دعوا باشند .

• کسانی که با یکی از اصحاب دعوا یا با اشخاصی که قرابت نسبی یا سببی تا درجه دوم از طبقه سوم با یکی ز اصحاب دعوا دارند ،در گذشته با حال ،دادرسی کیفری داشته باشند.

• کسانی که خود یا همرانشان و یا یکی از اقربای سببی یا نسبی تا درجه دوم از طبقه سوم او با یکی از اصحاب دعوا یا زوجه و یا از اقربای نسبی یا سببی تا درجه دوم از طبقه سوم او دادرسی مدنی دارند.

• کارمندان دولت در حوزه ماموریت آنان

• کارمندان دولت در دعاوی که یک طرف آن دولت یا مجلس یا شهرداری ها یا دستگاه های وابسته به آن ها است .

تعیین داور

داور ممکن است توسط هر یک از اشخاص زیر تعیین شود در غیر این صورت اگر داوری توسط اشخاصی غیر از این انتخاب شده و رأی صادر کرده باشد با مشاوره از وکیل متخصص می توان ابطال رأی را درخواست نمود .

• اصحاب دعوا

•  شخص ثالث

•  دادگاه  

عوامل زوال داوری

اقاله

همانگونه داوری با تراضی طرفین ایجاد می شود، با توافق طرفین نیز قابل اقاله است واین امر هم در زمان قبل از رجوع به داور و هم پس از رجوع به داور و هم در جریان رسیدگی و هم پس از صدور را داور امکان پذیر می باشد.

فوت و یا حجر یکی از طرفین

داوری یک عقد لازم است و عقد لازم با فوت و حجر از بین نمی رود ولی استثنائا با فوت و حجر طرفین در داوری اگر قبل از صدور رأی داور باشد داوری را زایل می کند.

عدم تمایل شخص معین به داوری یا غیر ممکن بودن داوری

در این شرأیط داوری منفسخ گردیده ورسیدگی در صلاحیت دادگاه خواهد بود.

عدم صدور رأی در مدت داوری 

طبق قانون داور باید در مدت سه ماه و یا طبق توافق طرفین داوری نماید اگر داور در مدت داوری نتواند رأی دهد و طرفین هم به داوری اشخاص دیگر تراضی ننمایند ،داوری زایل شده و رسیدگی در صلاحیت دادگاه خواهد بود

صدور حکم به بطلان رأی داور 

برای ابطال رأی داور قطعا مشاوره با وکیل می تواند مسیر را برأی ابطال رأی داور آسان تر نماید چنانچه حکم به بطلان رأی داور صادر شده باشد، رسیدگی به دعوا در صلاحیت دادگاه قرار می گیرد.

زوال دعوا

ممکن است زوال داوری به دلیل زوال دعوا باشد اعم از اینکه زوال حق اصلی باشد و یا انصراف کلی از دعوا

✅بامنتفی شدن موضوع داوری، داوری نیز زایل می گردد.

اعتراض به رأی داور

 اعتراض به رأی داور اصولا اثر تعلیقی ندارد دادگاه مکلف است به درخواست اجرای رأی داور ترتیب اثر داده و برگ اجرایی صادر نماید حتی اگر برای داور اعتراض شده باشد .برای اجرایی کردن رأی داور بهتر است از یک وکیل مشاوره بگیرید.

جرح داور

 داور در صورتی قابل جرح است که اوضاع و احوال موجود، باعث تردید موجهی نسبت به بی‌طرفی و استقلال او شود و یا واجد اوصافی که طرفین تعیین کرده‌اند، نباشد. هریک از طرفین تنها به استناد دلایلی که پس از تعیین داور از آن مطلع شده‌اند، می‌تواند داوری که خود تعیین کرده یا در جریان تعیین او مشارکت داشته، جرح کند.

پرسش از وکیل

1-تصحیح رأی داور پس از پایان مدت داوری و پیش از آن به چه صورت است؟
تصحیح رأی داور قبل از انقضای مدت داوری راسا با داور یا داوران است و پس از انقضای آن تا پایان مهلت اعتراض به رأی داور به درخواست طرفین یا یکی از آنها با داور یا داوران صادر کننده رأی خواهد بود .داور یا داوران مکلفند ظرف بیست روز از تاریخ تقاضای تصحیح رأی اتخاذ تصمیم نمایند .رأی تصحیحی به طرفین ابلاغ خواهد شد .در این صورت رسیدگی به اعتراض در دادگاه تا اتخاذ تصمیم داور یا انقضای مدت یاد شده متوقف می ماند.
2-هرگاه رسیدگی به اختلاف به داور ارجاع شده باشد صدور دستور موقت و تامین خواسته از کدوم مرجع ممکن است؟ در این شرایط صدور دستور موقت و تأمین خواسته نه از دادگاه و نه از داور ممکن است .
3-آیا رأی داور قابل اعتراض ثالث است ؟ رأی داوری قابل اعتراض ثالث است و رسیدگی به اعتراض ثالث نسبت به رأی داور با داور صادر کننده رأی است.

سخن پایانی

نظر به اینکه موضوع داوری یکی از موضوعات مبتلا به جامعه است گروه وکلای حقوق بشر موضوع داوری را مورد بحث قرار داده و شرأیط و ویژگی های آن را به صورت کاملا ملموس عنوان نموده و با ارائه خدمات داوری بصورت ویژه و تخصصی درخدمت عزیزان می باشد . همچنین اگر شما عزیزان به دنبال وکیل حقوقی کیفری هستید و به دنبال معروف ترین وکیل می باشید می توانید با کارشناسان ما در گروه وکلای حقوق بشر در تماس باشید.همچنین در صورت نیاز می توانید از وکیل در امور ثبتی وکیل در وصول مطالبات و وکیل در تنظیم، فسخ و ابطال قرارداد مشاوره تخصصی اخذ نمائید.