جزئیات مطلب

دادخواست چیست؟ نحوه ی تنظیم دادخواست به چه صورت است؟ برای اقامه دعوای حقوقی در دادگاه ها خواهان باید دعوای خود را در قالب دادخواست مطرح نماید دادخواست یک فرم تشریفاتی کتبی است و شرایط شکلی خاصی دارد که باید رعایت شود در صورت عدم رعایت شرایط قرار رد دادخواست صادر می شود برای تقدیم دادخواست به دادگاه لزوما نباید که حتما وکیل آن را تنظیم نموده باشد ولی بهتر است به لحاظ اهمیت موضوع دادخواست توسط وکیل متخصص تنظیم شده و تقدیم دادگاه گردد و خود خواهان نیز می تواند دادخواست تنظیم نموده و به دادگاه تقدیم نماید اما در هر  حال دادگاه نیز در جواب دادخواست باید رای قاطع صادر کند .

مهمترین عناوین این مقاله

• ارکان دادخواست

• شرایط دادخواست

• شرایطی که ضمانت اجرای آن رد فوری دادخواست است

• شرایطی که ضمانت اجرای آن توقیف دادخواست و اخطار رفع نقص است

• تعارض خواسته با شرح دادخواست

• طرح دعاوی متعدد با یک دادخواست

• مواردی که ثبت دادخواست جایز نیست

• تعیین بهای خواسته(تقویم خواسته)

• پیوست های دادخواست

• آثار دادخواست

ارکان دادخواست

خواهان یا مدعی : شخصی که مدعی حق است و از دادگاه تقاضای رسیدگی می کند
خوانده یا مدعی علیه :شخصی که دعوایی علیه وی مطرح است و باید از خودش دفاع کند
خواسته یا موضوع دعوا :آنچه که خواهان در پی اقامه دعوا آن ازدادگاه می خواهد

شرایط دادخواست

شرایطی که در قانون ضمانت اجرا ندارد ولی عدم رعایت این شرایط باعث می شود که برگه تکمیل شده دادخواست محسوب نشود لزوما باید شرایط ذیل رعایت شود.
 

• فرم چاپی مخصوص
• زبان فارسی
• تاریخ
• امضاء

شرایطی که ضمانت اجرای آن رد فوری دادخواست است

• معلوم نبودن خواهان

• اقامتگاه خواهان

این شرایط جزء شروط اساسی هستند در صورت عدم رعایت این شروط ضمانت اجرای آن رد فوری است و این رد فوری ظرف دو روز توسط مدیر دفتر صادر می شود و ظرف 10 روز خواهان از تاریخ الصاق به دیوار دادگاه مهلت اعتراض دارد . اگر دادخواست رد شد خواهان باید مجددا دادخواست تقدیم نماید و هزینه دادرسی را دوباره پرداخت کند.

هر گاه در دادخواست خواهان یا محل اقامت او معلوم نباشد ظرف دو روز از تاریخ رسید دادخواست به موجب قراری که مدیر دفتر دادگاه و در غیبت مشارالیه جانشین او صادر می کند دادخواست رد می شود.

شرایطی که ضمانت اجرای آن توقیف دادخواست و اخطار رفع نقص است

یکسری از شرایط وجود دارندکه دادخواست متوقف شده و اخطار رفع نقص می خورند:

•  نام ومشخصات خوانده
• تعیین خواسته و بهای خواسته
• تعهدات یا جهات دیگر استحقاق خواهان
• آنچه که خواهان از دادگاه درخواست دارد
• ادله و وسایل اثبات دعوا
• پیوست های دادخواست
• هزینه دادرسی

تعارض خواسته با شرح دادخواست

 یکی از اصول دادخواست نویسی این است که خواسته در ستون خواسته با شرح دادخواست یکی باشد  در غیر این صورت مدیر دفتر به خواهان اخطار رفع نقص صادر می کند اگر خواهان ظرف10روز نسبت به تعیین تکلیف ومشخص کردن خواسته اقدام نکند مدیر دفتر قرار رد دادخواست صادر می کند. اما اگر در ظرف این مدت تعیین تکلیف کرد در صورتی که خواسته تغییر کند هزینه دادرسی هم تغییرخواهد کرد اگر هزینه بیشتر شود خواهان باید مابه التفاوت آن را بپردازد و اگر هزینه کمتر شود پولی به خواهان عودت نخواهد شد .چنانچه مدیر دفتر متوجه این تعارض نشود ودر جلسه دادرسی قاضی به وجود تعارض پی ببرد از خواهان توضیح می خواهد .

طرح دعاوی متعدد با یک دادخواست

اگر دعاوی متعدد که با یکدیگر ارتباط کامل ندارند درطی یک دادخواست مطرح شوندو دادگاه نتواند ضمن یک دادرسی به آنها رسیدگی کند دعاوی اقامه شده را از یکدیگر تفکیک و به هریک در صورت صلاحیت جداگانه رسیدگی می کند و در غیر اینصورت نسبت به آنچه صلاحیت ندارد با صدور قرار عدم صلاحیت پرونده را به مراجع صالح ارسال می نماید. بهای خواسته هر دعوا نیز جداگانه تعیین می شود و براساس بهای خواسته تعیین شده قابلیت اعتراض به هر یک از رای ها و هزینه دادرسی هر کدام مشخص می گردد.

مواردی که ثبت دادخواست جایز نیست

مدیر دفتر پس از وصول دادخواست مکلف است آن را ثبت کند حتی اگر دادخواست ناقص باشد اما چنانچه دادخواست امضاء نداشته باشد یا بر روی برگه چاپی نوشته نشده باشد یا به زبان فارسی نباشد ثبتش جایز نیست .چنانچه با اهمال مدیر دفتر ثبت شود معاون ارجاع می بایست آن را ارجاع نماید و دفتر دادگاه مرجوع الیه باید اخطار استحضاری بفرستد.

لزوم درج ادله در دادخواست

خواهان می بایست ادله را در دادخواست درج نماید و پس از تقدیم دادخواست ادله جدید از خواهان پذیرفته نمی شود مگر در مواردی که در پاسخ به دفاع خوانده استناد به آنها ضروری باشد .

تعیین بهای خواسته(تقویم خواسته)

اصولا خواهان باید در دادخواست قسمت بهای خواسته برای خواسته خود قیمت تعیین کند در دعاوی مالی و غیر مالی شرایط متفاوت است

• در دعاوی مالی غیر از پول حتما باید ارزش پولی آن مال را تعیین نماید
• در دعاوی مالی پولی نیازی به تقویم نیست چرا که  ارزش پول مشخص است
• در دعاوی غیرمالی نیز نیازی به تقویم نمی باشدچرا که اصلا دعاوی غیر مالی قابل تقویم نیستند .

بیشتر بدانید

 ✅دعوای مالی و غیر مالی چیست ؟دعوایی که خواسته و نتیجه آن بدست آوردن مال باشد را مالی در غیر این صورت  آن دعوا از نوع غیر مالی خواهد بود .

نحوه تعیین بهای خواسته

در پول رایج کشور تعیین بهای خواسته لازم نیست و همان مبلغ پول بهای خواسته محسوب می شود . در پول خارجی یا ارز تعیین بهای خواسته به نرخ رسمی بانک مرکزی درتاریخ تقدیم دادخواست تعیین می شود.در صورتی که در روز اجرای حکم ارز در بازار یافت نشود باید قیمت روز را به خواهان پرداخت نماید

اعتراض به بهای خواسته

همان طور که دیدیم بهای خواسته دردادخواست توسط خواهان تعیین می شود در مقابل خوانده تحت شرایطی نسبت به این بهای خواسته می تواند اعتراض نماید که البته باید شرایطی وجود داشته باشد .باید دعوا مالی غیر پولی باشد و تا اولین جلسه خوانده  اعتراض خود را عنوان نماید و ضمن اعتراض باید بهای مورد نظر خود را اعلام کند و این اعتراض خوانده باید در قابلیت اعتراض به رای موثر باشد

آثار تعیین بهای خواسته

تعیین بهای خواسته یکسری مزایایی دارد از آن جمله می توان گفت 1- وقتی مبلغ را مشخص می کنیم می توانیم قابل تجدید نظر و یا فرجام پذیری رای را مشخص نماییم  چرا که برای تجدید نظر خواهی و فرجام خواهی یکسری حداقل ها در قانون تعیین شده است که باید رعایت شود و در ثانی در تعیین هزینه دادرسی موثر است .
✅ استثنا : در برخی از موارد برای تعیین  هزینه دادرسی نیازی به تعیین بهای خواسته نیست از آن جمله در املاک بر اساس قیمت منطقه ای ملک هزینه دادرسی برآورد می شودو در سکه و طلا هم بر اساس قیمت رسمی بانک مرکزی تعیین خواهد شد .

پیوست های دادخواست

خواهان باید رونوشت یا تصویر اسناد خود را پیوست داخواست نماید رونوشت یا تصویر باید خوانا و مطابقت آن با اصل گواهی شده باشد. ضمایم دادخواست باید به تعداد خواندگان + ۱ باشد فقط در مورد  سند مثبت سمت در مرحله فرجام خواهی یک نسخه کفایت می کند در بقیه موارد به تعدادخواندگان +1خواهد بود.

همچنین اگر شما عزیزان نیازمند مشاوره هستید و به یک وکیل آنلاین نیاز دارید می توانید با مراجعه به صفحه اصلی و پر کردن فرم های لازم اقدام به درخواست وکیل آنلاین کنید.

آثار دادخواست

• آثار دادخواست نسبت به دادگاه

به دنبال تقدیم دادخواست به دادگاه همانطورکه پیشتر بیان شد دادگاه مکلف به رسیدگی وصدور رای می باشد و همچنین دادخواست تقدیمی محدوده رسیدگی را مشخص می نماید باید در نظر داشت دادگاه فقط به خواسته مطرح شده در دادخواست ترتیب اثر داده و رسیدگی می نماید اگرچه حق و حقوق دیگری هم برای خواهان وجود داشته باشد.

• آثار دادخواست نسبت به اصحاب دعوا

تقدیم دادخواست رابطه حقوقی بین اصحاب دعوا ایجاد می کند درسته که خواهان دادخواست را تقدیم دادگاه می کند اما طبق قانون در استرداد دادخواست با محدویت مواجه بوده وحق استرداد تا قبل از ختم دادرسی می باشد بعد از ختم دادرسی این امکان وجود نداشته و فقط بعد از ختم مذاکرات با رضایت خوانده می تواند دادخواست تقدیمی را استرداد نماید . 

نحوه ثبت دادخواست

سابق بر این تقدیم دادخواست مستقیما به دفتر دادگاه صورت می گرفت برای جلوگیری از حضور افراد زیاد در دادگاه هاو تسریع در امور امروزه از طریق دفاترخدمات قضایی فرایند ثبت دادخواست به صورت سیستمی صورت می پذیرد.  

تفاوت دادخواست با درخواست

دادخواست به طور کامل در این مقاله عنوان شد در اینجا به توضیح اجمالی در مورد درخواست می پردازیم
در خواست برخلاف دادخواست که حتما کتبی بود می تواند کتبی و یا شفاهی باشد دادگاه در پی اقدام به تقدیم دادخواست ملزم به صدور رای قاطع بود ولی در درخواست این الزام وجود نداشته و می تواندقرار غیرقاطع مثل قرارکارشناسی صادر نماید و یا حتی یک تصمیم ساده قضایی بگیرد مواردی مثل درخواست دستور موقت ویا درخواست کارشناسی و یا درخواست اجراییه

پرسش از وکیل

1-آیا پس از تقدیم دادخواست بدوی از خواهان ادله جدید پذیرفته می شود ؟خواهان باید دردادخواست خود ادله را درج نماید و گرنه پس از تقدیم دادخواست ادله جدید از خواهان پذیرفته نمی شود.
2-در صورتی که حق ادعایی متعلق به شخص مجنون یاصغیرویا غیررشید باشددر ستون خواهان نام چه کسی می شود؟هرگاه حق ادعایی متعلق به اشخاص محجور باشد در دادخواست در ستون خواهان نام خود شخص محجور نوشته می شود ولی برای ابلاغ اقامتگاه ولی یا قیم درج می شود.
3-شرایط لازم در اعتراض به بهای خواسته در دادگاه چیست؟اعتراض به بهای خواسته در دادگاه مشروط به دو شرط است اولا تا پایان جلسه اول صورت پذیرد و در ثانی موثر در قطعیت باشد .

سخن پایانی

همانطور که دیدیم احقاق حق در موضوعات حقوقی ازمسیر تنظیم دادخواست می گذرد پس به لحاظ اهمیت موضوع تنظیم آن باید توسط افراد متخصص و دارای دانش ومهارت لازم صورت پذیرد تا راه را برای رسیدن به حق و حقوق خود هموار نماییدگروه وکلای حقوق بشر با دانش وتخصص لازم در موضوعات حقوقی کیفری تا احقاق حق در کنار شما عزیزان خواهند بود.همچنین شما عزیزان اگر  نیاز به وکیل دادگستری و مشاوره حقوقی دارید می توانید با کارشناسان ما در گروه وکلای حقوق بشر در تماس باشید.